Liturgiya oxunuşları: 27 İYUN. Adi Dövrün XII həftəsinin şənbəsi
BİRİNCİ OXUNUŞ Mər 2, 2.10-14.18-19
Xudavənd aman vermədən Yaqub nəslinin bütün məskənlərini dağıtdı, qəzəbi ilə Yəhuda qızının qalalarını yıxdı, padşahlığı, başçıları yerlə yeksan etdi. Sion qızının ağsaqqalları susub-dinmir, onlar toz-torpaq içində əyləşib, başlarına toz töküb, çul geyib, Yerusəlimin bakirə qızları başlarını yerə dikib. Ağlamaqdan gözlərimin nuru gedir, canım əzabdan yanır. Əziz xalqım qırıldığına görə ürəyimdən qan axır. Çünki şəhər meydanlarındakı körpələrin, uşaqların huşu başından çıxır. Şəhər meydanlarında yaralılar kimi huşunu itirirlər, ana qucağında can verirlər. Analarından soruşurlar: «Hanı çörək, hanı şərab?» Ey Yerusəlim qızı, sənə nə deyim? Səni kimlə müqayisə edim? Ey bakirə Sion qızı, səni kimə bənzədim? Bununla mən sənə təsəlli verə bilim? Çünki yaran dəniz qədər dərindir, sənə kim şəfa verə bilər? Sənin üçün görülən görüntülər yalan oldu, peyğəmbərlərin səni aldatdı. Firavanlığını sənə qaytarmaq üçün təqsirlərini üzə çıxartmadılar, amma bu peyğəmbərlər səni azdırdı, sənin üçün yalandan görüntülər gördü. Xalq Xudavəndə ürəkdən fəryad etdi: «Ey Sion qızının divarı! Qoy gecə-gündüz sənin gözlərindən sel kimi yaş axsın, dincəlmə, gözlərin yumulmasın. Qalx, gecə fəryad etməyə, gecə növbələri başlayarkən Xudavəndin hüzurunda qəlbini sular kimi açıb tök. Əllərini Ona aç, övladlarının sağ qalmasını dilə, onlar hər tin başında acından huşunu itirir».
Təfsir
Dünən Yerusəlimin acı sonu üzərində düşünürdük. Əkinçilər istisna olmaqla, xalq Babilə sürgün edilmişdi. Bu gün oxunan Mərsiyələr Kitabının mətni məhz həmin həlledici və ağrılı dövrdə yazılmışdır: xalq bütün dayaqlarını itirmişdi, artıq nə məbəd, nə də liturgiya var idi. Lakin xalq taleyi ilə sadəcə barışmır. O anlayır ki, baş verənlərin kökündə öz günahı dayanır. İşğalçıların etdikləri Allahın xəyanətə cavab olaraq verdiyi cəza kimi qəbul olunur. Məhz bu anda xalq öz fəryadını Allaha ucaldır: «Xudavənd bütün məskənləri aman vermədən dağıtdı... qalaları yerlə yeksan etdi... yaran dəniz qədər dərindir, sənə kim şəfa verə bilər?» Ancaq bu fəryadın içində ümid də doğulur: «Xudavəndə ürəkdən fəryad et, ey bakirə Sion qızı! Qoy gecə-gündüz gözlərindən sel kimi yaş axsın, özünə dinclik vermə... Gecə qalxıb fəryad et... övladlarının sağ qalması üçün əllərini Ona tərəf aç». Müəllif xalqa yaşadığı tarixi hadisələrin mənasını anlamağa kömək edir. Məhz buna görə xalq öz ağrısını ümidsizlik içində deyil, etibarla Allaha yönəldir. Biz də onun duasına qoşularaq bugünkü Məzmurun sözləri ilə Rəbbə yalvarırıq: «Yoxsullarının həyatını əbədi unutma», ya Rəbb.
İNCİL Matta 8, 5-17
İsa Kefernahuma girərkən bir yüzbaşı Ona yaxınlaşıb yalvardı: «Ya Rəbb, xidmətçim iflic olub evdə yatır, çox iztirab çəkir». İsa ona dedi: «Mən gəlib ona şəfa verəcəyəm». Yüzbaşı cavab verərək dedi: «Ya Rəbb, mən layiq deyiləm ki, Sən mənim evimə girəsən. Ancaq bir söz söylə, onda xidmətçim sağalacaq. Çünki mən də tabeçilik altında olan bir adamam, mənim də tabeçiliyimdə əsgərlər var. Birinə “Get!” deyirəm, o gedir, digərinə isə “Gəl!” deyirəm, o da gəlir. Quluma “Bunu et!” deyirəm, o da edir». Bunu eşidən İsa heyrət etdi. O ardınca gələn xalqa dedi: «Sizə doğrusunu deyirəm: İsraildə heç kimdə belə böyük iman görmədim. Sizə deyirəm ki, şərqdən və qərbdən bir çoxu gələcək və Səmavi Padşahlıqda İbrahimlə, İshaqla və Yaqubla bir süfrəyə oturacaq. Amma bu padşahlığın əsl övladları isə qaranlıq çölə atılacaq. Orada ağlaşma və diş qıcırtısı olacaq». Sonra İsa yüzbaşıya dedi: «Get, qoy sənin imanına görə olsun». Yüzbaşının xidmətçisi də o saat sağaldı. İsa Peterin evinə gəldi. Onun qayınanasının qızdırma içində yatdığını gördü. İsa onun əlinə toxundu və qadının qızdırması düşdü. Qadın qalxıb İsaya xidmət etməyə başladı. Axşam olduqda isə cinə tutulmuş bir çox adamı İsanın yanına gətirdilər. O, sözlə ruhları çıxartdı və xəstələrin hamısına şəfa verdi. Bu, Yeşaya peyğəmbər vasitəsilə söylənən bu sözlər yerinə yetsin deyə baş verdi: «Bizim xəstəliklərimizi O çəkdi, Naxoşluqlarımızı Öz üzərinə götürdü».
Təfsir
Cüzamlının şəfa tapmasından sonra bugünkü İncil bizi xəstə qulu üçün İsanın yanına gələn Roma yüzbaşısı ilə görüşdürür. Dünən də qeyd etdiyimiz kimi, bu günlərdə İncilin təqdim etdiyi bu qarşılaşmalar vasitəsilə İsa şagirdlərini, bu gün isə hər birimizi öyrədir ki, Dağüstü vəzi sadəcə gözəl sözlər və ya uca ideallar kimi qalmasın, həyatın özünə çevrilsin, heç bir insanı kənarda qoymayan bir həyata. Dünən İsa murdar sayılan cüzamlıya yaxınlaşdı və ona şəfa verdi. Bu gün isə O, seçilmiş xalqa mənsub olmayan, yadelli və bütpərəst bir insanın – Roma yüzbaşısının müraciətini qəbul edir. Beləcə İsa göstərir ki, insanın qarşısında duran zaman onun mənsubiyyətinə deyil, ehtiyacına baxmaq lazımdır. İnsanları əzən şərin qarşısında O, mühakimə yürütməyi deyil, məhəbbətlə cavab verməyi seçir. Buna görə də yüzbaşının: «Ya Rəbb, qulum evdə iflic vəziyyətdə yatır və ağır əzab çəkir» sözlərinə İsa tərəddüd etmədən cavab verir: «Mən gəlib ona şəfa verəcəyəm». Lakin məhz bu hazır cavab yüzbaşını daha da təvazökar edir. O, özünü İsanın evinə gəlməsinə layiq saymır və belə deyir: «Ya Rəbb, Sənin mənim damım altına gəlməyinə layiq deyiləm. Ancaq bir söz söylə, qulum sağalsın». O, Rəbbin fiziki iştirakını deyil, yalnız Onun sözünü diləyir. Çünki bilir ki, Məsihin bir sözü kifayətdir. Bu iman və bu təvazökarlıq İsanı heyran edir və O bəyan edir: «Sizə doğrusunu deyirəm, İsraildə belə böyük iman görmədim». Bu gün Müqəddəs Yevxaristiyanı qəbul etməzdən əvvəl bizim də təkrar etdiyimiz sözlər məhz yüzbaşının bu etirafıdır. Gəlin Rəbbdən diləyək ki, bu sözləri sadəcə dilimizlə deyil, bütün qəlbimizlə söyləməyi və onların həqiqi gözəlliyini həyatımızda yaşamağı bizə nəsib etsin.
