Liturgiya oxunuşları: 29 İYUN. Müqəddəs Həvarilər Peter və Paul

İsa insanı heç vaxt yalnız bir dəfə çağırmır

Müqəddəs Peter və Paul bütün dünyaya açıq olan Kilsənin tarixi simasını təcəssüm etdirirlər. Onlar qüsursuz insanlar deyildilər. Lakin öz zəifliklərinin Allahın nurunu insanlara çatdıran bir pəncərəyə çevrilməsinə imkan verdilər. İncildən bilirik ki, Peter Andreyin qardaşı idi. O, İsa ilə Qalileya gölünün sahilində qarşılaşdı və ömrünün sonunadək Onun yanında qaldı. İncil səhifələrində həm onun həvarilər arasındakı nüfuzu, həm də insani zəifliyi aydın görünür. O, İsanı inkar etdi, lakin sonradan Dirilmiş Rəbb uğrunda həyatını fəda edərək şəhidlik zirvəsinə yüksəldi. Tarsuslu Paulun yolu isə tamamilə başqa cür başladı. O, Dəməşq yolunda Məsihlə qarşılaşanadək xristianları amansızcasına təqib edirdi. Lakin bu görüş onun həyatını kökündən dəyişdi və dərin dönüşün başlanğıcı oldu. Bundan sonra Paul bütpərəst xalqlara Müjdəni bəyan edən Həvari oldu və o da öz həyatını şəhidliklə başa vurdu. Papa XIV Leo yazır: «Min illərdir zəvvarların üz tutduğu həvarilərin məzarları önündə biz də mühüm bir həqiqəti yenidən kəşf edirik: insan həyatı bir dönüşdən digərinə doğru davam edən bir yoldur. Əhdi-Cədid bizim ən böyük həvarilər kimi ehtiram göstərdiyimiz insanların səhvlərini, ziddiyyətlərini və günahlarını gizlətmir. Onların böyüklüyü qüsursuz olmalarında deyil, Allahın bağışlamasını qəbul etmələrində idi. Dirilmiş Məsih onları dəfələrlə yenidən Öz yoluna qaytardı. Çünki İsa insanı heç vaxt yalnız bir dəfə çağırmır».

BİRİNCİ OXUNUŞ  Həv 12, 1-11

O vaxtlar padşah Hirod cəmiyyətin bəzi üzvlərinə zülm etməyə əl atdı. Yəhyanın qardaşı Yaqubu qılıncdan keçirib edam etdirdi. Bundan Yəhudilərin razı qaldığını görüb üstəlik Peteri də tutdurdu. Bunu Mayasız Çörək bayramı vaxtında etdi. O, Peteri yaxalatdırıb zindana saldırdı; onu hər birində dörd nəfər olmaqla dörd əsgəri dəstəyə nəzarət altında saxlanmaq üçün təslim etdi. Niyyətində tutmuşdu ki, Pasxa bayramından sonra xalq qarşısında onun məhkəməsini keçirsin. Peter buna görə zindanda saxlanılırdı. Lakin imanlılar cəmiyyəti ciddi-cəhdlə onun üçün Allaha dua edirdi. Peter Hirodun ona məhkəmə quracağı günün əvvəlki gecəsi iki əsgər arasında bir cüt zəncirə bağlanmış halda yatırdı. Qarovulçular da qapıda dayanıb zindanın təhlükəsizliyini qoruyurdu. Qəflətən Rəbbin bir mələyi göründü. Zindanın otağı işıqlandı. Mələk Peterin böyrünə vurub onu oyatdı və dedi: «Tez ol, qalx». O andaca Peterin biləklərindəki zəncirlər düşdü. Mələk ona dedi: «Qurşağını bağla, çarığını geyin». Peter belə də etdi. Mələk yenə dedi: «Üst paltarını geyin, ardımca gəl». Peter onun ardınca düşərək bayıra çıxdı. Amma mələyin etdiyinin həqiqi olduğunu başa düşmürdü, elə bilirdi ki, bir görüntü görür. Birinci, ikinci qarovulçunun yanından keçərək şəhərə açılan dəmir darvazaya çatdılar. Onların qarşısında darvaza öz-özünə açıldı. Onlar çıxıb küçə uzunu getdilər. Birdən mələk Peterdən ayrıldı. O andaca özünə gələn Peter dedi: «İndi əminliklə başa düşdüm ki, Rəbb Öz mələyini göndərib məni Hirodun əlindən və Yəhudi xalqının gözlədiyi bütün bəlalardan qurtardı».

Təfsir

Həvarilərin İşləri Kitabı bizi həvari Peterin həyatındakı ən ağır sınaqlardan biri ilə qarşılaşdırır. Kral Hirod Həvari Yaqubu edam etdikdàn sonra Peteri da həbs etdirir. Lakin diqqəti cəlb edən odur ki, Peter zindanda olduğu müddətdə bütün Kilsə onun üçün dayanmadan Allaha dua edirdi. Həmin gecə Rəbbin mələyi Peterin yanına gəlib ona dedi: «Tez qalx, qurşağını bağla, ayaqqabılarını geyin və mənim ardımca gəl». Bu hadisənin təsviri və işlədilən ifadələr Misirdəki əsarətdən çıxan İsrail xalqının hekayəsini yada salır. Müəllif bununla göstərmək istəyir ki, Kilsənin duası ilə müşayiət olunan Peterin azadlığa qovuşması yeni bir Çıxışdır. Allah yenə də Öz xalqını unutmur, ona qayğı göstərir və onu əsarətdən qurtarmaq üçün hərəkətə keçir. Bu, təkcə Peterin həyatında baş vermiş bir hadisə deyil. Hər birimiz günahlarımızın, günahkarlıq hissinin və ya məsuliyyət qarşısındakı qorxularımızın əsirinə çevrildiyimiz zaman eyni həqiqəti yaşayırıq. Özümüzə qapıldıqca zəncirlərimiz daha da ağırlaşır. Allahın lütfünə ürəyimizi açdıqda isə O bizi azadlığa çıxarır. Gəlin bu gün Məzmurçunun sözlərini öz duamız edək: «Rəbb məni bütün qorxularımdan qurtardı».

İKİNCİ OXUNUŞ 2 Tim 4, 6-9.17-18

Çünki qanım artıq içmə təqdimi kimi tökülmək üzrədir. Artıq ayrılma zamanım gəldi. Mən yaxşı mübarizə aparmışam, yolumu sona çatdırdım, imanı saxladım. İndi salehlik tacı mənim üçün hazır durur. Ədalətli Hakim olan Rəbb qiyamət günü onu mənə – yalnız mənə deyil, Onun zühuruna can atanların hamısına verəcək. Yanıma tez gəlməyə çalış. Lakin Rəbb köməyimə gəlib mənə güc verdi ki, vəz mənim vasitəmlə tam elan edilsin və onu bütün millətlər eşitsin. Mən aslanın ağzından xilas oldum. Rəbb məni hər cür pis əməldən qurtaracaq və Öz Səmavi Padşahlığı üçün xilas edəcək. Ona əbədi olaraq izzət olsun! Amin.

Təfsir

Əgər birinci oxunuş bizi həvari Peterin həyatındakı mühüm hadisələrdən biri üzərində düşünməyə dəvət edirdisə, ikinci oxunuş diqqətimizi həvari Paula yönəldir. O, sevimli şagirdi Timoteyə səmimi müraciət edərək yazır: «qanım artıq içmə təqdimi kimi tökülmək üzrədir. Artıq ayrılma zamanım gəldi. Mən yaxşı mübarizə apardım, yarışımı başa vurdum, imanı qorudum. Mən yaxşı mübarizə aparmışam, yolumu sona çatdırdım, imanı saxladım. İndi salehlik tacı mənim üçün hazır durur». Paul bütün ömrünü bu «salehlik tacı» naminə yaşadı. O, münasib vaxtda da, münasib olmayan vaxtda da İncili cəsarətlə bəyan etdi. Bu tac naminə mübarizə apardı, İncil həqiqətini müdafiə etdi və Rəbbin onu heç vaxt tək qoymadığına əmin olaraq güc aldı ki, Müjdəni sona qədər təbliğ edə bilsin. Lakin onun üçün ən qiymətli tac Dəməşq yolunda onu Öz ardınca çağıran Məsihlə əbədi birlik idi və Paul bütün varlığı ilə bu çağırışa cavab verdi. Bu böyük bayram günündə gəlin özümüzdən soruşaq: göylərdə bizi gözləyən bu «salehlik tacı» gündəlik seçimlərimizə nə dərəcədə istiqamət verir və onları nə qədər möhkəmləndirir? Qoy həvari Paul bizim üçün Rəbbin hüzurunda vəsatətçi olsun.

İNCİL Matta 16,13-19

İsa Filip Qeysəriyyəsi bölgəsinə gəldiyi zaman Öz şagirdlərindən soruşdu: «Adamların dediyinə görə Bəşər Oğlu kimdir?» Onlar da dedilər: «Bəziləri Vəftizçi Yəhya, başqaları İlyas, digərləri isə deyirlər ki, Yeremya yaxud peyğəmbərlərdən biridir». İsa onlara dedi: «Bəs siz nə deyirsiniz? Sizcə Mən kiməm?» Şimon Peter cavab verdi: «Sən var olan Allahın Oğlu Məsihsən». İsa ona cavab verib dedi: «Nə bəxtiyarsan, ey Yunus oğlu Şimon! Çünki bunu sənə bildirən ət və qan deyil, göylərdə olan Atamdır. Mən sənə deyirəm ki, sən Petersən və Mən cəmiyyətimi bu Qayanın§ üzərində quracağam. Ölülər diyarının qapıları ona qalib gələ bilməyəcək. Səmavi Padşahlığın açarlarını sənə verəcəyəm. Yer üzündə bağlayacağın hər şey göylərdə bağlanmış olacaq və yer üzündə açacağın hər şey göylərdə açılmış olacaq».

Təfsir

Nəhayət, bugünkü İncil bizi həvari Peterin birinciliyinə yönəldir. İsa əvvəlcə şagirdlərindən soruşur ki, insanlar Onun haqqında nə düşünürlər. Sonra isə onlara daha şəxsi bir sual verir: «Bəs siz Məni kim hesab edirsiniz?» Məhz bu anda Peter Səmavi Atadan gələn ilhamla o möhtəşəm iman etirafını dilə gətirir. İsa Peterin kamilləşməsini gözləmir. Çünki O bilir ki, Peter heç vaxt qüsursuz insan olmayacaq. Bununla belə, bütün zəifliklərinə baxmayaraq, ona Kilsəni qorumaq və məhəbbətdə birinci olmaq missiyasını etibar edir. Peter bu xidməti ona görə alır ki, İsanı «Var olan Allahın Oğlu» kimi etiraf etmişdir. İsa ona yeni ad verməklə Şimonun gələcək çağırışını da açıqlayır. O, Kilsənin üzərində ucalacağı «Qaya» (yunanca “petros”) olmağa çağırılır. Bu gün Kilsənin bu iki böyük sütununa nəzər salaraq Rəbbdən diləyək ki, Onunla daim birlikdə yaşamağı bizə nəsib etsin. Beləliklə, biz də Onun İncilinin həm ürəkdən inanan, həm də başqalarını inandıra bilən şahidləri olaq.