Kard. Roche: Św. John H. Newman dał przykład poszukiwania prawdy

Kard. Arthur Roche *

1 listopada 2025 roku papież Leon XIV celebrował na Placu św. Piotra uroczystość Wszystkich Świętych w obecności przedstawicieli świata edukacji, którzy przybyli do Rzymu z okazji Roku Świętego. Podczas tej celebracji ogłosił prezbitera św. Johna Henry’ego Newmana Doktorem Kościoła oraz „współpatronem, razem ze św. Tomaszem z Akwinu, wszystkich osób uczestniczących w procesie edukacyjnym” (papież Leon XIV, homilia).

Dykasteria ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów wydała dekret w imieniu Ojca Świętego (Prot. N. 760/25, z dnia 9 listopada 2025 roku, w święto Poświęcenia Bazyliki Laterańskiej), na mocy którego św. John Henry Newman, prezbiter i Doktor Kościoła, został wpisany do Ogólnego Kalendarza Rzymskiego na dzień 9 października, ze stopniem wspomnienia dowolnego. Wraz z dekretem opublikowano w języku łacińskim teksty przeznaczone do umieszczenia we wszystkich kalendarzach, w Mszale Rzymskim, Liturgii Godzin oraz Martyrologium Rzymskim.

Do Konferencji Episkopatów należy teraz przetłumaczenie, zatwierdzenie oraz – po uzyskaniu confirmatio/recognitio ze strony tej Dykasterii – opublikowanie tekstów liturgicznych dla tej celebracji, zgodnie z obowiązującymi normami (por. List apostolski w formie motu proprio Magnum principium).

Wpisanie św. Jana Henryka Newmana do Calendarium Romanum Generale z racji jego ogłoszenia Doktorem Kościoła powszechnego ma na celu ukazanie jego postaci jako niezwykłego przykładu nieustannego poszukiwania prawdy, która oświeca i zbawia. W homilii podczas celebracji eucharystycznej, w czasie której odbył się obrzęd ogłoszenia św. Johna Henry'ego Newmana Doktorem Kościoła, Papież Leon XIV przypomniał, że „odniesienie do otaczającej nas ciemności przypomina nam o jednym z najbardziej znanych tekstów św. Johna Henry’ego, hymnie Lead, kindly light (Prowadź mnie, Światło)”. I kontynuował: „Zadaniem wychowania jest oferowanie tego Błogiego Światła tym, którzy w przeciwnym razie mogliby pozostać uwięzieni w szczególnie podstępnych mrokach pesymizmu i lęku. Dlatego chciałbym wam powiedzieć: rozbrójmy fałszywe argumenty rezygnacji i bezsilności, i upowszechniajmy we współczesnym świecie wspaniałe argumenty nadziei.”

Świętej pamięci papież Franciszek w encyklice Dilexit nos podkreślał również inny znaczący fakt z życia św. Jana Henryka Newmana, który „wybrał jako swoje motto wyrażenie „ Cor ad cor loquitur”, ponieważ Pan, poza wszelką dialektyką, zbawia nas, przemawiając do naszego serca ze swojego Najświętszego Serca. Ta sama logika oznaczała, że dla niego, wielkiego myśliciela, miejscem najgłębszego spotkania z samym sobą i Panem, nie była lektura czy refleksja, ale modlitewny dialog, z serca do serca, z żywym i obecnym Chrystusem” (nr 26).

W tekstach liturgicznych przeznaczonych na tę celebrację kolekta ukazuje nam istotę duchowej drogi Świętego: Bóg prowadził go swoim „łagodnym światłem”, aż doprowadził go do pokoju w swoim Kościele. Jego droga staje się inspiracją i przedmiotem naszej modlitwy, abyśmy i my zostali wyprowadzeni z cieni i pozorów ku pełnemu światłu prawdy.

Propozycja czytań biblijnych ma na celu ukazanie niektórych cech życia i osoby Świętego. Pierwsze czytanie, zaczerpnięte z Księgi Syracydesa, przedstawia człowieka, który z woli Pana zostaje napełniony duchem rozumu (por. Syr 39, 8-14). Psalm (Ps 39 [40], 2 i 4ab. 7-8a. 8b-9. 10) ze swoim refrenem – Oto przychodzę, Panie, aby pełnić Twoją wolę – pozwala zgromadzeniu wyrazić pragnienie, aby jak Święty żyć pełną uległością wobec woli Bożej, także w sytuacjach trudnych. Fragment Ewangelii, poprzedzony aklamacją, w której zgromadzenie uznaje i przyjmuje jedynego Ojca, który jest w niebie, oraz jedynego Nauczyciela, Chrystusa (por. Mt 23, 9b. 10b), pochodzi z Ewangelii według św. Mateusza (Mt 13, 47-52), gdzie Królestwo Boże zostaje porównane do sieci zarzuconej w morze, która zagarnia wszelkiego rodzaju ryby. Przypowieść o Królestwie może zrozumieć tylko ten, kto staje się uczniem, a tym samym podobny jest do gospodarza, który „wydobywa ze swego skarbca rzeczy nowe i stare”. John Henry Newman stał się uczniem w poszukiwaniu prawdy Bożej: dlatego stał się dla wspólnoty wierzących doktorem wiary, zdolnym wydobywać ze swego skarbca rzeczy nowe i stare, czerpiąc z całego skarbca Objawienia, z którego mądrość Świętych nigdy nie przestaje czerpać.

W Liturgii Godzin, po nocie hagiograficznej, jako drugie czytanie w Godzinie Czytań proponowany jest fragment z Apologia pro Vita Sua, dzieła napisanego przez Świętego w 1864 roku, w którym opowiada on o swoim doświadczeniu nawrócenia na katolicyzm, porównując je do statku wpływającego do portu po pozostawieniu za sobą wzburzonego morza.

Na koniec Martyrologium Romanum umieszcza pochwałę Świętego Doktora na pierwszym miejscu wśród Świętych wspominanych 9 października. Wpisanie tej celebracji do Calendarium Romanum Generale pomaga nam kontemplować św. Johna Henry'ego Newmana jako człowieka prowadzonego przez „łagodne światło” łaski Bożej do odnalezienia pokoju w Kościele katolickim. Jego wybitne wkłady teologiczne i eklezjologiczne, a także jego poezja i pisma dewocyjne, nadal inspirują duchową i intelektualną drogę wiernych, podczas gdy jego nieustanne dążenie do wyjścia z cieni i pozorów oraz dojścia do pełni prawdy pozostaje świetlanym przykładem dla każdego ucznia Zmartwychwstałego.

·       Prefekt Dykasterii ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów