Shën Jozefi, fati i Marisë dhe mbrojtësi i Jezusit

R.SH. - Vatikan

Shën Jozefi, fati i Marisë dhe mbrojtësi i Jezusit, i cili në historinë e shëlbimit ka një rol e vend të pazëvendësueshëm.

Me prejardhje të mbretërisë së Davidit, Jozefi ka qenë me profesion zdrukthëtar. Shën Mateu, apostull e ungjilltar, thotë për të se Jozefi  ka qenë i drejtë, që domethënë i virtytshëm dhe burri i shenjtë. Ka qenë i habitur kur e ka parë se Maria është shtatzënë, pa e ditur se si kishte ndodhur kjo. Jozefi ka qenë i sigurt se Maria është grua e ndershme dhe për t`iu ikur thashethemeve dhe të gjitha gjërave negative që do të vijonin, ka vendosur ta lëshojë fshehurazi.

E pra kur Engjëlli i Zotit e mësoi se Maria ka mbetë shtatzënë për virtyt të Shpirtit Shenjt, Jozefi e pranoi pa frikë planin e Zotit. Me Marinë shkoi në Betlehem për tu regjistruar dhe atëherë lindi Jezusi. Pastaj ka ikur në Egjipt me kërcënimin e Herodit se ka për ta vrarë Jezusin. Ka shtegtuar me Jezusin dymbëdhjetë vjeçar dhe me Marinë prej Nazaretit vendit të lindjes në Jerusalem dhe me brengosje e ka kërkuar Jezusin, që kishte mbetur me popull. Për jetën e mëvonshme dhe kur ka vdekur nuk dimë asgjë.

Nderim i Shën Jozefit ka filluar rreth vitit 850 në Rajenau (Reichenau), më vonë nderimin e shën Jezofitt e kanë nxitur veçanërish Shën Bernardi Klarvu-i (Clairvaux), Shën Tereza e Avilës, Shën Françesk Salesi, Gjon Gersoni, françeskanët dhe papa Siksti IV, i cili e ka futur festën e Shën Jozefit të obligueshme për tërë Kishën. Në popuj të ndryshëm në mënyra të ndryshme nderohet Shën Jozefi. Ai është pajtor i të sëmurëve dhe atyre që janë në fill të vdekjes dhe është shembull i jetës familjare dhe tregon se si duhet shërbyer Jezusit, shpëtimtarit të njeriut.

Edhe në Besëlidhjen e Re  të Biblës Jozefi mbetet disi gjithmonë në prapavijë – nuk bie shumë në sy: asnjë fjalë nuk është mbartur më vonë për të. Duket sikur ka mbetur pa gojë kur e dëgjon Zotin në ëndërr dhe lejon të udhëhiqet prej tij. Edhe kur e sjellin Jezusin e vogël në tempull, flet vetëm Maria (Lk 2, 41-51). Edhe për vdekjen e tij nuk flitet asgjë, Jozefi thjesht largohet prej skenës.

Si Kisha ortodokse ashtu edhe ajo katolike e nderojnë Jozefin si shenjtë. Në Kishën e lindjes  kulti i Jozefit fillonshumë herët. Për herë të parë përmendet në një martirologji të perëndimit vetëm rreth vitit 850.

19 marsi ka qenë prej shekullit 10 dita e kujtimit të tij – qëllimisht i vendosur, për ta zëvendësuar festën e Minervës, perëndeshës romake të punëtorëve. Prej vitit 1621 është festë në kalendarin romak. Kulti i Jozefit përhapet prej shekullit 14 veçanërisht prej rregulltarëve.

Papa Klementi X me 1670 e ngrit ditën e Shën Jozefit në ditë feste. Me 1714 e pasuron Papa Klementi XI (shqiptar) festën me një formular të veçantë të meshës dhe shërbesë të fjalës; Papa Benedikti XIII e fut emrin e Jozefit në litanitë e gjithë shenjtërve. Papa Piu IX e emëron Jozefin në vitin 1870 për pajtor të krejt Kishës Katolike, kurse Papa Piu XI e emëron në vitin 1937 për pajtor të të gjithë atyre që e luftojnë komunizmin. Festa e Shën Jozefit punëtor, u vendos nga papa Piu XII në vitin 1955 si ditë përkujtim, që Jozefin duhej lidhur me ditën e punës me 1 maj.

Edhe sot emri Jozef është i përhapur në mbarë botën me qindra variante nacionale (në shqip: Zef, Jozef ... në gjermanisht: Joseph, Sepp, Jupp, Beppo, Joop ose Joschka; kroatisht: Josip, Joska etj., italisht: Giuseppe ... etj.). Sot ekzistojnë shumë famulli kishtare dhe popuj që e nderojnë si pajtorin e tyre qiellor. Edhe pse Jozefi nuk mund të barazohet me Marinë, Nënën e Zotit, që është Hirëplote, pikërisht përvujtëria dhe besnikëria e tij, e bëjnë një shenjtë të madh, që dita ditës është zbuluar. Një është e sigurt: roli i Jozefit në historinë e shëlbimit është i pazëvendësueshëm.