Kardinali Ryś: Kisha qoftë Samaritan i mirë, pranë plagëve të njeriut të sotëm

Vatican News

Bota në të cilën thirremi për të shpallur Ungjillin, nuk është vend, por është njeri! Madje dy. Njëri është Samaritani i Mirë, protagonisti i shëmbëlltyrës në Ungjillin e Lukës. Tjetri “i afërmi" i tij: njeriu, të cilin "i huaji" ndalet për ta kujdesur. Të dy na përshkruhen thellësisht. Nga secili kemi diçka për të mësuar: plagët, vetminë, vuajtjet dhe shkaqet e tyre nga njëra anë; shqetësimin për t'u përkulur e për t'u kujdesur për to, nga ana tjetër. Ky është kuptimi i meditimit biblik përshkruar në mëngjesin e 26 qershorit, nga Kardinali Grzegorz Ryś, në praninë e Leonit XIV, gjatë punimeve të Koncistorit të Jashtëzakonshëm në Sallën Pali VI, në Vatikan, titulluar "Në cilën botë jemi të thirrur ta shpallim Ungjillin?".

"Viktimë e banditëve", shembëlltyrë e njeriut modern

Kardinali Ryś u frymëzua nga fjalimi i fundit i Koncilit II të Vatikanit nga Papa Pali VI. Duke dashur të përshkruaj "botën moderne", Papa i atëhershëm deklaroi se "historia e lashtë e Samaritanit të Mirë" ishte  model e paradigmë. Kështu, dimensioni botëror reduktohet në individ: "Le të mendojmë për burrin dhe gruan konkrete, duke kujtuar se të dy janë bashkëkrijues të botës dhe përgjegjës për të, dhe se në fund të fundit ata janë 'rruga e parë e themelore e Kishës'", shpjegon Kardinali, duke cituar letrën enciklike të Papës Gjon Pali II, Redemptor Hominis.

Fytyra e parë njerëzore, e përshkruar nga ungjilltari Luka, zbret nga Jerusalemi në Jeriko dhe bie "viktimë e grabitësve". "Të jesh viktimë e dhunës", argumenton Kardinali polak, "sot është përshkrim i pothuajse ne të gjithëve ". Ne, që jetojmë në një "makro-botë" të rrënuar nga 32 luftëra të vazhdueshme. Njeriu i sotëm edhe "vidhet", "zhvishet", "katandiset në skllavëri". Kjo humbje dinjiteti mund të jetë e drejtpërdrejtë - në skllavërinë e vuajtur, për shembull, nga migrantët - ose simbolike dhe "më e sofistikuar": "e shkaktuar nga droga, pornografia, varësitë e të gjitha llojeve dhe madje edhe teknologjitë moderne, siç mëson Magnifica Humanitas".

Për më tepër, Kryeipeshkvi Metropolitan i Krakovit kardinali Ryś argumenton më tej, duke e përshkruar në shëmbëlltyrë viktimën: "ai rrihet e plagoset" dhe "ka nevojë për një spital fushor". Të jesh i plagosur është "diagnoza më e zakonshme sot": disa nga këto lëndime janë të dukshme - trauma fizike, psikologjike ose shpirtërore - të tjerat, "thellësisht të fshehura, që nuk duken kurrë, ndonëse përcaktojnë sjelljen dhe veprimet e një personi". Burri, viktimë e banditëve, është edhe "i lënë pas", domethënë, i vetëm, viktimë e indiferencës, si shumë burra e gra sot. Është "gjysmë i vdekur", jeton në kufijtë e jetës e, në fund të fundit, zhgrrahet në drejtimin "përballë tempullit", domethënë, larg Jerusalemit: pamje, kjo "e shoqërive tona të shekullarizuara perëndimore" ose i shtrembërimeve të fesë, që synojnë "përhapjen e ideve dhe veprimeve absolutisht të huaja për të".

Samaritani i mirë, paradigma tjetër e modernitetit

Ikona tjetër e njeriut të sotëm është "Samaritani i Mirë", një "i huaj, një i panjohur, madje një armik, i trajtuar gjithnjë me dyshim e kujdes". Krishti, thekson Kardinali Riś, na fton të "mësojmë prej tij". "Tani, reflekton kardinali, ne jemi të thirrur të ndërtojmë një spital modern për njeriun e rrahur, t’i njohim të gjitha plagët e tij, por edhe të shkojmë në shkollën e tij e të mësojmë përvujtërisht prej tij, duke dëshiruar të jetë mësuesi ynë". Nga ky njeri, nxjerr përfundimin Kardinali, e kuptojmë çka është "dhembshuria": pikërisht "mëshira dhe bamirësia mund të jenë  vend takimi për Kishën e për botën". Na mëson edhe "afërsinë", "intimitetin", "bujarinë" dhe "përkushtimin".

Pjesa e fundit e reflektimit të Kardinalit Ryś është njëkohësisht analiza e dy figurave të paraqitura nga Ungjilli dhe inkurajimi për të kryer veprën ungjillëzuese brenda këtyre dy përmasave të njerëzimit: "Dy fytyra, të një burri e një gruaje moderne, njerëz të botës së sotme: e edhe të një burri gjysmë të vdekur e të huaj, që na mësojnë se ku është jeta e vërtetë! Të dy janë të rëndësishëm. Të dy janë po aq të vërtetë. Të dy janë kërkues. Në të dy - përfundon Kardinali Ryś - Zoti na thërret ta shpallim Ungjillin në botë".