#274 Bước Từng Bước | Truyện ngắn: Ngõ Nhỏ Xôn Xao

👉 Các truyện khác: YOUTUBE 🎧 Spotify 📱 Ứng dụng Giáo hội Công giáo 🌐 Vatican News 🙏 Xin mời cùng lắng nghe và chia sẻ.

Truyện ngắn: Ngõ nhỏ xôn xao
Tác giả: Nguyễn Ninh,

trong tuyển tập các tác phẩm vào vòng chung khảo giải truyện “Hy vọng và Hòa Giải” của Vatican News Tiếng Việt. 

Gió thổi. Từng đợt gió ào ào. Đứt quãng. Một chút rồi thôi. Có lúc bất thần gió tốc bụi mịt mù. Lá rụng đầy sân. Hàng mận đỏ xao xác. Mấy cây mai trụi lá/ đang nứt từng búp non mượt mà. Chờ ngày xuân đến mà bung mình cho thỏa hương sắc đất trời. Nắng chiếu vào sớm mai mùa tết thiệt ấm làm sao. Bác Hai nằm đó. Trên cái võng cáu xỉn tua rua/ mắc ngang hai cây mận trước nhà. Người rũ rượi xác xơ. Cơn bệnh vật ngã thân hình lực điền của bác. Bác chợt thở dài… Một mùi buồn u uất ứa lên…Vậy mà cũng sắp tết rồi. Chẳng biết bác đang nghĩ về cái tết sắp đến/ hay là vì tiếc nuối điều gì một năm qua. Chuyện đau bệnh. Chuyện đất đai. Chuyện anh em. Đủ thứ chuyện để bác cứ đăm đăm nhìn lên mấy trái mận chín đỏ. Dù rằng tâm tư thì phiêu diêu tận nơi nào. 

Con ngõ rẽ qua nhà bên cạnh thỉnh thoảng có tiếng người í ới. Tiếng xe máy rần rần. Nối đuôi nhau. Xua tan cái yên ắng hàng ngày của một xóm nhỏ heo hút. Nay nhà bên có giỗ. Mà có phải ai xa lạ đâu. Chú em của bác. Mà lại là giỗ của ông cụ. Bình thường giờ này nhà bác cũng đang nhộn nhịp lắm đấy chứ. Cũng tổ chức giỗ ông cụ mà. Nhưng năm nay vì đau bệnh mà thành ra bác xin khất. Dù sao thì chú út cũng tổ chức lễ giỗ. Anh em qua bên đó cũng được. Nói là đau bệnh cho nhẹ lòng. Chứ sau cơn bệnh này có nhiều chuyện/ khiến bác phải nghĩ ngợi. 

Mọi năm đến giỗ ông cụ, cả nhà bác và nhà chú đều cùng tổ chức giỗ. Anh em bà con phàn nàn, góp ý làm một bên thôi chứ cả hai bên thế này khó coi quá. Ông cụ mất rồi chắc cũng buồn. Mà anh em đi bên này thì sợ bên kia giận. Vậy mà cả hai anh em đều bỏ ngoài tai. Tôi mời ai đi được thì đi. Còn không thì thôi. Chẳng phải áy náy gì.

Chuyện đã lâu rồi mà ai cũng cứ khư khư. Số là hồi ông cụ còn sống, hai anh em vẫn thân thiết lắm. Năm 1954, ông cụ đùm túm cả nhà vào Nam. Với tính cần mẫn của một nhà nông, thêm cái thiên thời địa lợi, cụ khai phá được vùng đất rộng lớn. Sau này hòa bình, con cái đều có nơi có chỗ mà sinh sống. Chẳng phải nứt đố đổ vách gì nhưng kể ra cũng có máu mặt trong làng. Con cái lớn đều có phần của mình. Bác Hai và chú út xây nhà gần nhau. Ba cô con gái lấy chồng xa. Riêng chú út được hưởng căn nhà tổ. Ở với ông cụ. 

Mấy năm rồi già lão/ ông cụ được hai vợ chồng chú út chăm nom. Chả hiểu cơn cớ gì trong mấy ngày đau nặng/ cụ đòi về nhà bác Hai/ không chịu ở với vợ chồng chú út nữa. Hỏi tại sao. Cụ không nói. Chỉ lầm bầm một hai đòi về. Hai vợ chồng nghĩ chắc bố già rồi, lại đau nặng. Trái tính trái nết. Thôi thì cứ để cụ về bên nhà bác cả. Coi được bao lâu. Ấy thế mà rồi cụ đã về với Chúa. Cụ đi nhẹ nhàng. Dẫu rằng trước đó cả tháng đau nặng. Vợ chồng bác Hai túc trực nhau chăm cụ trên bệnh viện. Mọi chuyện có lẽ vậy là xong. Thế mà lại ngược. Tất cả đều bắt đầu từ đó mà ra. Từ ngày cụ ra đi.

Chuyện là trước khi chia gia tài cho các con, cụ vẫn giữ lại cho mình một mảnh đất nhỏ. Gọi là để dưỡng già. Phòng thân. Cụ không nghĩ mấy đứa chúng nó lại hắt hủi mình. Mà dầu sao thì có gì đó vẫn hơn. Ít thì tụi nó còn trọng vọng. Chứ đi khắp làng khắp xóm, cụ nào cũng phàn nàn chuyện con cháu nó khinh. Nó bỏ mặc. Nói với nhau chớ dại gì mà chia hết cho chúng nó. 

Trước lúc đi, cụ cũng đã kịp để lại di chúc. Khoảnh đất để lại cho bác Hai. Tất tần tật. Không chia chác cho đứa nào. Chú út không chịu. Cho rằng gia đình bác Hai lợi dụng bố đau bệnh, thần trí không minh mẫn, để lấy được cái di chúc của cụ. Một là dụ dỗ. Hai là lừa gạt. Chứ không đời nào cụ lại để cả phần đất đó cho bác Hai. Nhưng giấy trắng mực đen rành rành ra đó. Bác Hai lúc đầu cũng nghĩ sẽ bù cho các em một ít tiền. Để chúng nó không ấm ức. Nhưng chú út làm quá. Bác không muốn nói gì. Để em hiểu sao thì hiểu. Sau chú út làm ầm lên. Đòi kiện ra cả xã. Bác sôi tiết lên. Không cho gì cả. Một cục đất cũng không. Bác nghiêm mặt. Hai anh em từ mặt nhau. Không còn qua lại nữa. Thế mới có chuyện hai nhà đều giỗ ông cụ trong một ngày.

Bác Hai lại thở dài. Trở người. Những cơn gió lúc thốc vào mát rượi. Chẳng cần phải đung đưa võng. Mà cũng có thể bác mệt mỏi quá. Chẳng buồn khẩy võng. Thực ra bây giờ được vậy là đỡ lắm rồi. Tháng trước giờ này/ bác còn nằm trong bệnh viện. Ban đầu chỉ là tăng huyết áp. Rồi khám ra tiểu đường. Phải nằm viện mấy đợt. Kể ra cũng lạ. Chẳng biết cơn cớ gì mà từ hôm ông cụ mất, anh em lục đục, gia đình xào xáo. Rồi đâm nghĩ ngợi. Bệnh tật ập đến. Những lời tâm sự của cha xứ sao mà đúng quá. Không hẳn bác chịu theo nhưng nó làm bác cứ nghĩ ngợi mãi. Hôm cha xứ đi thăm bác cũng tâm sự chuyện anh em giận nhau. Cha xứ cũng chia sẻ, khuyên nhủ mấy lời:

- Bác Hai à! Nói thật với bác, sức khỏe mình đã yếu mà cứ giữ ấm ức, hậm hực trong lòng là không hay đâu. Nó ảnh hưởng đến sức khỏe mình đấy.

- Con cũng biết thế. Nhưng mà biết làm sao hả cha? Nó làm con giận quá. Anh em bao nhiêu năm trời hòa thuận đùm bọc nhau. Lúc còn thiếu thốn nghèo đói thương nhau lắm. Đến khi có của ăn của để rồi lại thành ra thế này. Làm sao mà không buồn/ không giận được hả cha. – Bác chua chát nói.

-Cha tiếp lời: Mình phải tha thứ, bỏ qua đi. Ít thì cũng quên đi. Đừng nghĩ ngợi gì nữa để cho mình khỏe, mạnh bình an mà sống chứ.

- Nếu con bỏ qua cho nó, nó lại nghĩ là nó đúng. Hồi trước con định cho nó một ít tiền mà thấy nó cà chớn cà cháo quá. Con không thèm đả động gì luôn. 

- Bác Hai này! Đôi khi phải vậy đấy. Nếu cứ nghĩ vậy thì mình sẽ bị trói trong một sợi dây. Không thể tha thứ được. Có nghĩa là mình vẫn bị buộc vào sợi dây bất an lo buồn. Mình phải tha thứ, phải bỏ qua cho chú ấy. Có khi mình đúng chú ấy sai. Tha ở đây không là mình trốn tránh trách nhiệm, bỏ mặc nó muốn ra sao thì ra. Mà là để lòng mình thanh thản bình an. Mà tha thứ bỏ qua cho chú ấy cũng không có nghĩa là thừa nhận mình sai. Nếu mình tranh đấu cho ra ngô ra khoai thì rồi cũng không thể tha thứ được. Giữa cái lý lẽ và cái bình an thanh thản tâm hồn, tôi nghĩ, đôi khi mình phải chọn cho mình tâm hồn bình an. Lẽ phải có thể thuộc về mình. Nhưng nếu không chịu buông bỏ ấm ức tức tối trong lòng, dù mờ nhạt đến đâu, mình vẫn còn bị ngăn cản, bị đè nặng. Không thể vui hưởng cuộc sống trọn vẹn. 

- Con sẽ không bỏ qua cho nó. Trừ khi nó xin lỗi con đàng hoàng. – Bác dứt khoát.

- Biết là vậy. Nhưng giả như cả làng này đều biết bác đúng chú ấy sai. Còn chú ấy cứ khăng khăng mình đúng. Thậm chí biết mình sai mà không thèm xin lỗi bác thì sao. Rồi bác sẽ cứ phải ôm cục giận nặng nề ấy đến suốt đời à. Có khi mình phải bỏ qua, phải tha thứ vô điều kiện vậy đấy. Nếu buộc chú ấy xin lỗi mới tha thì xét cho cùng có khác gì luật mắt đền mắt răng đền răng đâu bác. Nó khác với lời dạy của Chúa Giêsu. Nếu bất hòa với ai cũng phải đi làm hòa với họ trước đã. Ngay cả việc quan trọng như lên đền thờ Chúa. Mình phải chủ động đi làm hòa. Không kể mình đúng hay sai. Có vậy mới tha thứ được. Tha thứ trước hết để mình bình an chứ đừng mong được đền đáp, được hả dạ.

- Con cảm ơn cha. Cha khuyên con những lời thấm thía quá. Giờ con mới vỡ ra nhiều chuyện từ trước giờ nghĩ ngợi mà không hiểu được. Đúng là con còn giữ cái ấm ức, cái tức tối trong lòng mình. Không thể nào thoát ra được. Nó làm con ăn không ngon ngủ không yên. Mệt mỏi bệnh tật. Cha nói ra con mới thấy có nhiều cái mình không ngờ được. Cứ nghĩ mình đúng, mình hay. Có ngờ đâu mình vẫn còn nhỏ nhen lầm lẫn đến vậy.

- Bác Hai ơi! Đã là con người ai cũng vậy thôi. Tôi cứ nói thế này thế kia nhưng ở vào cái cảnh của bác mới biết, mới ngấm. Đoạn trường ai qua cầu mới hay. Tha thứ là chuyện rất khó. Nếu không muốn nói là không thể. Chỉ Thiên Chúa mới có thể thật sự tha thứ. Nhưng như Chúa Giêsu nói đó. Tha đến bảy mươi lần bảy. Tức là sẵn sàng tha thứ. Không ngừng mở lòng đón nhận khả năng tha thứ. Chúng ta không ngừng được mời gọi biểu lộ thiện chí muốn tha thứ. Chỉ khi gạt qua mọi rào cản để tha thứ mình mới sống bình an được. Giữ lấy những tị hiềm giận hờn khiến mình hao tổn khí lực. Ta vứt bỏ nó để lấy sức lực mà xây dựng đời sống tâm linh, thân thể khỏe mạnh có đáng hơn không?

***

Nghĩ ngợi mà làm gì. Tiền bạc. Đất đai. Tự ái. Tị hiềm. Một mớ hổ lốn. Nẫu ruột vì buồn. Chỉ vì ba đồng tiền chết giẫm đó mà chẳng bao giờ thấy vui. Năm cùng tháng tận. Tự nhiên bác thèm cái nhẹ nhàng thân tình ngày trước. Hồi cụ thân sinh còn sống. Bất thần, bác ngồi dậy. Rời khỏi võng. Đi thẳng vô nhà. Vận bộ đồ mọi ngày vẫn mặc đi lễ. Vội bước qua nhà chú út. Chắc cũng sắp đến giờ rồi.