Liturgiya oxunuşları: 26 MAY. Müqəddəs Filippo Neri, keşiş
Filippo Neri 1515-ci il iyulun 21-də Florensiyada anadan olmuş və on səkkiz yaşında Romaya köçmüşdür. O, yalnız 36 yaşında keşiş təyinatı almış, lakin hələ dünyəvi şəxs olduğu dövrdən başladığı intensiv müjdəçi xidmətini keşiş kimi də davam etdirmişdir. Bu qeyri-adi keşiş qısa zamanda Romada böyük diqqət mərkəzinə çevrilmişdi. Filippo tez-tez Müqəddəs Messanı tam təklikdə icra etməyə və bunu mümkün qədər sürətlə etməyə çalışırdı. Səbəb isə liturgiya zamanı yaşadığı güclü mistik təcrübə idi. O, o qədər dərin ruhani həyəcan keçirirdi ki, sanki yerdən qopurdu. Filippo özünün çoxsaylı mistik ənamlarını insanların gözündən gizlətməyə çalışsa da, bunları tam ört-basdır etmək mümkün olmurdu. Onun kiçik otağı qısa müddətdə dostların, tövbə edənlərin, xüsusilə də küçə uşaqları və gənclərin toplandığı ruhani mərkəzə çevrildi. İnsanların sayı getdikcə artdığından, o görüşləri San Girolamo della Carità kilsəsinin çardağına köçürməli oldu. Məhz burada onun məşhur Oratorisi yaranmışdır. Filippo dahiyanə bir ideyanı həyata keçirdi: o, ruhani həyatını dərinləşdirmək istəyən, lakin monastıra çəkilmək və rahiblik andları vermək niyyətində olmayan insanlar üçün xüsusi bir məkan yaratdı. Buraya hər kəs - sadə insanlar və aristokratlar, sənətkarlar və professorlar, ruhanilər və dünyəvilər gəlirdi. Filipponun üsulu canlı və interaktiv idi. O, insanları bir-biri ilə dialoqa cəlb edir, özü söhbətə rəhbərlik edir, diqqətlə dinləyir, ara-sıra qısa qeydlər edir və ya nəzakətlə düzəlişlər verir, sonda isə söhbətin yekununu çıxarırdı. Müqəddəs Filippo Neri-nin ən əsas xüsusiyyəti onun dərin və həqiqi təvazökarlığı idi. O, ruhani övladlarına daim belə deyirdi: «Övladlarım, həlim olun». Onun fikrincə, Allahın həqiqi övladı olmaq üçün yalnız rəhbərlərə və yuxarıda duranlara hörmət etmək kifayət deyil. Əsl xristianlıq insanın özü ilə bərabər olanlara və özündən aşağı mövqedə duranlara hörmət etməyi, onlara ilk olaraq ehtiram göstərməyi öyrəndiyi yerdə başlayır. Müqəddəs Filippo Neri 1595-ci il mayın 26-da Romada vəfat etmişdir.
BİRİNCİ OXUNUŞ 1 Peter 1,10-16
Sizə göstəriləcək lütf barəsində əvvəlcədən xəbər verən peyğəmbərlər bu xilasa dair araşdırma və tədqiqatlar aparardı. Onların daxilində olan Məsihin Ruhu Məsihin əzabları və onlardan sonrakı izzəti barədə əvvəlcədən şəhadət edirdi. Bunların necə və nə vaxt gələcəyi barədə Ruhun nə göstərdiyini araşdırdılar. Bu şeyləri elan edərək özlərinə deyil, sizə xidmət etdikləri onlara açıqca göstərildi. Müjdəni göydən göndərilmiş Müqəddəs Ruh vasitəsilə sizə yayanlar indi həmin xəbəri sizə bildirdilər. Mələklər də bu şeyləri yaxından tanımaq arzusundadırlar. Buna görə ağlınızı toplayıb ayıq durun. Ümidinizi bütünlüklə İsa Məsihin zühurunda sizə veriləcək lütfə bağlayın. İtaətkar uşaqlar kimi cahil ikən qapıldığınız əvvəlki ehtiraslara uymayın. Amma sizi çağıran Allah müqəddəs olduğuna uyğun olaraq siz də bütün həyat tərzinizdə müqəddəs olun, necə ki yazılıb: «Müqəddəs olun, çünki Mən müqəddəsəm».
Təfsir
Bu gün biz müqəddəs həvari Peterin Birinci Məktubunun oxunuşuna başlayırıq. Əslində, liturgik plana görə bu oxunuş dünəndən başlamalı idi, lakin bazar ertəsi mətnləri Əqdəs Bakirə Məryəm - Kilsənin Anası bayramının oxunuşları ilə əvəz olundu. Bu kiçik detal liturgiyanın necə qurulduğunu xatırladır: o, günbəgün Müqəddəs Yazının kitablarını demək olar ki, fasiləsiz şəkildə dinləməyə imkan verir. Bəzi kiçik hissələr buraxılsa da, ümumi məntiq və məzmun bütövlüyü qorunub saxlanılır. Həvari Peter məktubunu «səpələnmiş halda yaşayan» xristianlara ünvanlayır. Onun məqsədi onları çətin şəraitdə möhkəmləndirmək və ruhlandırmaqdır. Xristianlığı qəbul etmiş yəhudilər və bütpərəstlər çox zaman özlərini əvvəlki dini və mədəni mühitlərindən «kökündən qoparılmış» kimi hiss edirdilər, çünki Məsihin Müjdəsi onlardan tamamilə yeni bir həyat tərzi tələb edirdi. Peter onlara çağırışlarının böyüklüyünü anlamağa kömək edir. O izah edir ki, qədim peyğəmbərlərin «araşdırdığı və axtardığı» xilas əslində peyğəmbərlərin özləri üçün deyil, məhz bizim üçün hazırlanmışdı. Qədim salehlər sadəcə indi bizə Müjdəçilər vasitəsilə elan olunan həqiqətlərin xidmətçiləri idilər. Əvvəlki nəsillər üçün uzaq peyğəmbərlik olan şey bugünkü xristianlar üçün artıq canlı və hiss olunan reallığa çevrilmişdir. Bu böyük çağırış konkret həyat seçimini də tələb edir. Həvari belə deyir: «cahil ikən qapıldığınız əvvəlki ehtiraslara uymayın. Amma sizi çağıran Allah müqəddəs olduğuna uyğun olaraq siz də bütün həyat tərzinizdə müqəddəs olun ». Roma imperiyasının ilk xristian icmalarına ünvanlanan bu sözlər bu gün də eyni güclə hər birimizə səslənir. Qəlbimizin həsrətində olduğu hər şey artıq konkret bir sima və ad qazanıb - bu, Allahın Oğlu İsa Məsihdir. Bugünkü Məzmurun bəyan etdiyi kimi, O, «xalqların gözü önündə Öz ədalətini aşkar edib». Gəlin bu gün bir müddət kilsədə qalaq, sakit və tənha bir yer tapaq və özümüzə bir səmimi sual verək: həyatımızın ən mühüm, ən dərin suallarına cavabı harada axtarırıq: kənarda (insanların fikirlərində, xəbərlərdə, zahiri uğurda), yoxsa öz daxilimizdə? Xristianlıq heyrətamiz bir həqiqəti elan edir: Allahı tapmaq üçün dünyanın sonuna qədər getməyə ehtiyac yoxdur. İsa artıq bizim daxilimizdə yaşayır.
İNCİL Mark 10,28-31
Peter Ona belə deməyə başladı: «Bax biz hər şeyi qoyub Sənin ardınca gəlmişik». İsa cavab verdi: «Sizə doğrusunu deyirəm: Mənimlə Müjdə uğrunda ya evini ya qardaşlarını ya bacılarını ya anasını ya atasını ya uşaqlarını və yaxud tarlalarını atan elə bir kəs yoxdur ki, indi bu dövrdə çəkdiyi əzab-əziyyətlə birgə bundan yüz qat artıq evlər, qardaşlar, bacılar, analar, uşaqlar, tarlalar, gələcək dövrdə isə əbədi həyat almasın. Amma birinci olanların çoxu axırıncı, axırıncı olanlarsa birinci olacaq».
Təfsir
Peter irəli çıxaraq bütün şagirdlərin adından İsaya deyir: «Bax, biz hər şeyi qoyub Sənin ardınca gəldik». Bu qısa cümlədə bir tərəfdən Rəbbə olan açıq etibar, digər tərəfdən isə gələcək barədə tamamilə insani bir narahatlıq hiss olunur. Şagirdlərin sualı son dərəcə təbiidir. Onlar İsa naminə bütün adi həyatlarını alt-üst etmiş, evlərini, ailələrini və sabit qazanc mənbələrini tərk etmişdilər. Lakin onların qəlbində qaçılmaz olaraq bir şübhə yaranırdı: görəsən, O həqiqətən vəd olunan Məsihdirmi? Bütün bunlara dəyərdimi? İsa Peteri bu praqmatik yanaşmasına görə qınamır, çünki O, şagirdlərin gələcək qarşısındakı çaşqınlığını çox yaxşı anlayır. Məsihin cavabı isə bütün insani hesablamaları aşır: «Mənimlə Müjdə uğrunda ya evini ya qardaşlarını ya bacılarını ya anasını ya atasını ya uşaqlarını və yaxud tarlalarını atan elə bir kəs yoxdur ki, indi bu dövrdə çəkdiyi əzab-əziyyətlə birgə bundan yüz qat artıq evlər, qardaşlar, bacılar, analar, uşaqlar, tarlalar, gələcək dövrdə isə əbədi həyat almasın». Rəbb bütün mükafatı yalnız axirət müstəvisinə keçirmir. O, artıq bu həyatda “yüzqat artıq” bəxş olunacağını vəd edir. Özündən keçmək və mükafat bir-birindən ayrılmazdır. Bəli, bu bolluq qəribə şəkildə təqiblərlə müşayiət olunur, çünki İncilə əsaslanan yeni həyat tərzi köhnə dünyanın müqaviməti və anlaşılmazlığı ilə qaçılmaz şəkildə toqquşur. Lakin Məsihdə əldə olunan bu yeni həyatın keyfiyyəti tamamilə dəyişir. Bu ruhani zəvvarlıq yolunda dəyişməz bir qayda var: əgər insan həqiqətən irəliləmək istəyirsə, daim geriyə baxa bilməz. Həqiqi iman - sənə daim yaxın olacağını vəd edənə tam şəkildə etibar etmək qabiliyyətidir. Ən böyük və son mükafat da məhz budur - həmişə Onun yanında olmaq. Qalan hər şey isə ilahi lütfün bolluğu, yol boyunca qəfil açılan və insanı heyrətləndirən Allah sürprizləridir.
