Dita botërore e arsimit: 278 milionë fëmijë pa shkollë

R.SH. / Vatikan

Lufta, zhvendosja, varfëria, ndryshimet klimatike, diskriminimi, pabarazia dhe mungesa e fondeve: këto janë shkaqet kryesore të mungesës së pranimit në shkollë për 278 milionë fëmijë në mbarë botën. Nga Sudani i shkatërruar prej konfliktit, Save the Children njofton se gjysma e fëmijëve nuk ishin në gjendje të ndiqnin shkollën gjatë luftës civile gati trevjeçare, ashtu si te shumë situata të tjera sfiduese në pesë kontinente. "Arsimi është e drejtë njerëzore e trampolinë për më shumë mundësi, dinjitet dhe paqe", deklaroi Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së António Guterres, në mesazhin e tij për Ditën e sotme Ndërkombëtare të Arsimit.

Atlasi i WeWorld

Ukraina, Moldavia, Libani, Palestina, Mozambiku, Tanzania, Benini, Mali, Kamboxhia dhe Siria janë disa nga vendet ku vepron organizata humanitare WeWorld që, me rastin e përvjetorit të sotëm, publikoi Atlasin e saj të ri të Arsimit, titulluar "Mësim me zë të lartë". Pavarësisht nga rëndësia themelore e shkollave për të ardhmen e të rinjve dhe shoqërive, arsimi është një nga sektorët më të nënfinancuar në nivel global: në vitin 2025, u plotësua vetëm 24% e fondeve të nevojshme.

Nëse situata nuk ndërrohet deri në fund të vitit 2026, edhe në rrethana luftërash të shumta, numri i fëmijëve jashtë shkollës pritet të rritet nga 272 në 278 milionë. "Jemi në një kontekst shkurtimesh të mëdha të ndihmës ndërkombëtare, ndërsa nevojat janë në rritje: kjo ndikon fuqishëm në aftësinë për të garantuar arsim të përshtatshëm në kontekstet më të ligshta", pohon Elena Modolo, specialiste globale e arsimit në WeWorld, për mediat e Vatikanit, duke vënë në dukje, në veçanti, se si "krizat e shumta, e të zgjatura", si ajo në Siri, "minojnë arsimin cilësor për miliona fëmijë".

Një hapësirë mundësish

Krizat humanitare dhe mungesa e fondeve janë faktorë që pengojnë shumë fëmijë të arrijnë të ardhmen e ëndërruar, pasi varfëria dhe pabarazia e kufizojnë ndjeshëm ndjekjen e arsimit cilësor e, si rrjedhim, edhe punën e denjë. Pasojat e burimeve të reduktuara të disponueshme, sipas WeWorld, janë tashmë të dukshme: mbyllja e shkollave, rritja e shkallës së braktisjes së shkollës, mungesa e mësuesve, shërbimet e reduktuara të mbështetjes psikosociale dhe keqësimi i kushteve të të nxënit. "Fëmijët e vlerësojnë arsimin dhe janë të vetëdijshëm se shkolla përfaqëson një hapësirë ​​unike mundësish për ta", thekson Elena Modolo.

Zëri i të rinjve

Titulli i zgjedhur për Atlasin e Arsimit të kujton temën e zgjedhur nga OKB-ja për Ditën Botërore të Arsimit 2026: "Fuqia e të Rinjve për të ndihmuar në krijimin e arsimit". Të rinjtë nën 30 vjeç përfaqësojnë më shumë se gjysmën e popullsisë globale, megjithatë janë ende të nën-përfaqësuar kur bëhet fjalë për të bërë që zëri i tyre të dëgjohet për reformat në këtë sektor. Arsimi nuk mbaron në shkollë. Vajzat dhe djemtë mësojnë kudo - në mjedise informale, në marrëdhënie, në hapësirat ku banojnë çdo ditë - e që ky mësim të jetë kuptimplotë, është themelore që zërat e tyre të dëgjohen, të njihen, të vlerësohen.

Në këtë kuptim, arsimi katolik luan edhe rol vendimtar, siç e tregoi Papa Leoni XIV në letrën e tij apostolike "Vizatimi i hartave të reja të shpresës"; pavarësisht sfidave të paraqitura nga "ndryshimi i epokës", ka ende forcën për të qenë "fener" për miliona të rinj në mbarë botën. Të rinjtë janë të thirrur të jenë protagonistë të së ardhmes së tyre. "Zgjedhja e titullit “Learning Out Loud”(Mësimi me zë të lartë) për Atlasin WeWorld," shpjegon Modolo, "është në përkim me përpjekjen tonë CARES, akronim për pesë parimet tona udhëzuese: komuniteti, qasja, të drejtat, shprehja dhe siguria. Ambicia jonë," vazhdon ai, "është të sigurojmë gjithnjë e më shumë pjesëmarrjen aktive dhe substanciale të vajzave, djemve dhe të rinjve në projektet që zbatojmë, duke i parë jo si pjesëmarrës të thjeshtë, por si palë të interesuara aktive dhe bashkëbisedues legjitimë".

Vende të Sigurta

Shkollat ​​duhet të jenë "hapësira të sigurta" e, në kontekste krizash humanitare, edhe hapësira ​​për mbështetje psikosociale. Ndërmjet viteve 2022 dhe 2023, u vërtetuan gati 6,000 sulme kundër shkollave, nxënësit dhe mësuesët u ndodhën në kontekste konflikti, ndërmjet arsimit e sigurisë. Sigurim i vazhdimësisë arsimore do të thotë mbrojtje e mirëqenies emocionale, relacionale dhe psikologjike të vajzave dhe djemve, duke ofruar stabilitet, rutinë dhe hapësira të sigurta në kontekste të prekura nga dhuna e pasiguria. Zërat e fëmijëve në kontekste krizash janë një aspekt kyç i Atlasit WeWorld. T’i dëgjosh, do të thotë ta njohësh arsimin si e drejtë, që hap rrugën drejt së ardhmes dhe mundësinë e imagjinimit të alternativave ndaj realitetit të tanishëm, veçanërisht në kontekste të prekura nga kriza dhe pabarazia. “Unë vij nga një familje e varfër”, thotë Puth, një 9-vjeçar që jeton në Kamboxhia. Falë mbështetjes së WeWorld, ka arritur të ndjekë rregullisht shkollën: “Po e lija shkollën sepse jetoj larg shkollës: ecja 3 km në ditë për të shkuar atje dhe nuk i kisha pajisjet e nevojshme shkollore. Tani shkoj rregullisht, mësoj më mirë dhe ndihem më i qetë e më i sigurt”.

Edukim cilësor

Por vazhdimi i shkollës nuk e garanton automatikisht arsimin cilësor. Sipas UNESCO-s, në mbarë botën ka mungesë prej 44 milionë mësuesish për të arritur objektivat globale të arsimit deri në vitin 2030, ndërsa miliona nxënës ndjekin shkolla pa shërbime themelore: 447 milionë djem dhe vajza nuk kanë ujë të pijshëm në shkollë, ndërsa 646 milionë nuk kanë kanalizime të përshtatshme, me ndikim veçanërisht të rëndë tek vajzat dhe adoleshentët. "Shkollat ​​tona po jetonin një krizë të heshtur", shpjegon Abel João, një mësues në Mozambik, i cili vuri në dukje se "30% e nxënësve e braktisën shkollën dhe martesat e hershme ishin jashtëzakonisht të zakonshme". Falë pjesërisht mbështetjes së WeWorld, "sot është bërë një vend i gjallë, plot energji dhe shpresë, ku vajzat dhe djemtë ndihen të mirëpritur, pjesë e komunitetit dhe vërtet të vlerësuar".