Papa Dikasterit për Doktrinën e Fesë: të risjellim gëzimin e përcjelljes së fesë

R.SH. – Vatikan

Leoni XIV e përkufizon dy herë si “të çmuar” shërbimin që i ofrohet mbarë Kishës nga Dikasteri i Selisë së Shenjtë për Doktrinën e Fesë, i cili sot, me audiencën me Papën, në Sallën Klementina, në Vatikan, përmbyll sesionin e tij plenar të nisur të martën e kaluar, më 27 janar. Anëtarëve të Dikasterit për Doktrinën e Fesë të udhëhequr nga kardinali argjentinas Victor Manuel Fernández, Papa Leoni u thotë faleminderit, veçanërisht për punën – për të cilën rekomandohet një “kujdes” i madh – në “pritjen dhe shoqërimin, me çdo dashamirësi dhe gjykim, të ipeshkvijvee dhe eprorëve të përgjithshëm të thirrur për të trajtuar rastet e krimeve të rezervuara për Dikasterin”. Një fushë e këtij shërbimi kjo “shumë delikate”, e cila prej dekadash është prerogativë e Dikasterit të Selisë së Shenjtë për Doktrinën e Fesë (dikur Sant’Uffizio).

Është thelbësore të sigurohemi që nevojat e drejtësisë, të vërtetës dhe të dashurisë të nderohen dhe të respektohen gjithmonë.

Dokumentet e dy viteve të fundit

Mirënjohje nga ana e Papa edhe për dokumentet e shumta të prodhuara gjatë dy viteve të fundit nga nga Dikasteri për Doktrinën e Fesë, që synojnë “të ofrojnë sqarime rreth doktrinës së Kishës, përmes udhëzimeve baritore dhe teologjike në lidhje me çështje shpeshherë mjaft delikate”. Leoni XIV përmend pastaj notën Gestis verbisque, mbi vlefshmërinë e Sakramenteve dhe dyshimet mbi mbarështimin e tyre; deklaratën Dignitas infinita, rreth dinjitetit njerëzor, atë që në këtë epokë është “e rrezikuar rëndë” nga luftërat në vijim dhe nga “një ekonomi që vë fitimin në radhë të parë”; më pas Normat për të ecur në dallimin e fenomeneve të supozuara mbinatyrore, që analizojnë, ndër të tjera, përvojën shpirtërore të Medjugorjes, së cilës i është dedikuar specifikisht nota Mbretëresha e Paqes. E akoma, nota Antiqua et nova, në bashkëpunim me Dikasterin e Vatikanit për Kulturën dhe Edukimin, mbi raportin mes Inteligjencës Artificiale dhe Inteligjencës njerëzore; nota doktrinale Mater Populi fidelis, mbi disa tituj marianë, që “inkurajon devocionin popullor marian, ndaj Zojës Bekuar, duke thelluar bazat biblike dhe teologjike” dhe, në të njëjtën kohë, “ofron sqarime të sakta dhe të rëndësishme për mariologjinë”. Dhe së fundi, nota doktrinale Una caro. Lavdërim i monogamisë, e cila, e publikuar në nëntor 2025, “thellon në mënyrë origjinale vetinë e unitetit të Martesës mes një burri dhe një gruaje”.

“Një fjalë e gatshme dhe e qartë nga ana e Kishës”

“Shumë punë”, vëren Papa, e cila “sigurisht do të ndihmojë shumë në rritjen shpirtërore të Popullit të shenjtë dhe besnik të Zotit”.

Në kontekstin e ndryshimit të epokës që po jetojmë, ajo u ofron besimtarëve një fjalë të gatshme dhe të qartë nga ana e Kishës, veçanërisht në lidhje me shumë fenomenet e reja që shfaqen në skenën e historisë. Gjithashtu, u jep orientime të çmuara ipeshkvijve për ushtrimin e veprimtarisë së tyre baritore, si dhe teologëve, në shërbimin e tyre të studimit dhe ungjillëzimit.

Transmetimi i fesë, temë me urgjencë të madhe

Përveç prodhimit të dokumenteve, Papa shpreh vlerësimin e tij të veçantë për faktin se në plenare të Dikasterit të Vatikanit për Doktrinën e Fesë është nisur “një diskutim frytdhënës” mbi temën e transmetimit të fesë, “subjekt me urgjencë të madhe në kohën tonë”. Sipas Leonit XIV, nuk mund të “injorohet fakti se, në dekadat e fundit, është prodhuar një këputje në transmetimin e fesë së krishterë mes brezave te populli katolik”. Dhe “sidomos në kontekstet me ungjillëzim të lashtë, rritet numri i atyre që nuk e perceptojnë më Ungjillin si një burim thelbësor për ekzistencën e tyre, veçanërisht mes brezave të rinj”.

Nuk janë të paktë, në të vërtetë, të rinjtë dhe të rejat që jetojnë pa pasur më asnjë referencë ndaj Zotit dhe Kishës dhe, nëse nga njëra anë kjo na shkakton dhimbje ne besimtarëve, nga ana tjetër duhet të na çojë në rizbulimin e “gëzimit të ëmbël dhe ngushëllues të ungjillëzimit”, që është në vetë zemrën e jetës dhe të misionit të Nuses së Krishtit.

Forca e tërheqjes

“Ne – thotë Leoni XIV, duke cituar Benediktin XVI dhe Françeskun, si dhe fjalët e tij në rastin e Koncistorit të fundit të jashtëzakonshëm – duam të jemi një Kishë që nuk shikon vetëm veten, që është misionare, që shikon më tej, drejt të tjerëve; një Kishë që shpall Ungjillin, mbi të gjitha përmes forcës së tërheqjes”. “Nuk është Kisha ajo që tërheq, por Krishti”, pohon Papa. Dhe përfundon duke cituar sërish Benediktin XVI në përkufizimin historik të ditës së zgjedhjes në Konklavë.

Kisha shpall Krishtin, pa protagonizma, as partikularizma, dhe në të secili është dhe duhet ta njohë veten gjithmonë dhe vetëm si një punëtor të thjeshtë dhe të përulur në vreshtin e Zotit.

Së fundi, edhe një herë një falënderim ndaj Dikasterit për Doktrinën e Fesë “për kontributin e çmuar që sjell në jetën dhe punën e Dikasterit dhe të mbarë Kishës, veçanërisht kur ky kontribut ofrohet në mënyrë të përulur dhe jo të dukshme”.

Përshkrimi i fjalës së Papës Leoni XIV mbajtur në seancën plenare të Dikasterit të Selisë së Shenjtë për Doktrinën e Fesë më 29 janar 2026:

Të nderuar Kardinalë, vëllezër të dashur në episkopat, vëllezër dhe motra,

Me gëzim ju mirëpres në këtë seancë plenare. Falënderoj përzemërsisht Prefektin e Dikasterit për Doktrinën e Fesë së bashku me Eprorët dhe Zyrtarët. E njoh mirë shërbimin e vlefshëm që kryeni, me qëllim – siç thotë Kushtetuta Praedicate Evangelium – «për të ndihmuar Papën dhe Ipeshkvijtë në shpalljen e Ungjillit në të gjithë botën, duke promovuar dhe mbrojtur integritetin e doktrinës katolike mbi besimin dhe moralin, duke u mbështetur në thesarin e besimit dhe gjithashtu duke kërkuar një inteligjencë gjithnjë e më të thellë përballë çështjeve të reja» (n. 69).

Detyra juaj është të ofroni shpjegime për doktrinën e Kishës, përmes udhëzimeve baritore dhe teologjike për çështje shpesh delikate. Për këtë qëllim, gjatë dy viteve të fundit Dikasteri ka publikuar disa dokumente; po i përmend ato më kryesore: Nota Gestis verbisque, për vlefshmërinë e Sakramenteve (2 shkurt 2024), e cila ofroi udhëzime të qarta për të zgjidhur rastet dyshuese për mbarështimin e tyre; Deklarata Dignitas infinita, për dinjitetin e njeriut (2 prill 2024), e cila theksoi dinjitetin e pafund të çdo njeriu, i cili sot është seriozisht i rrezikuar, veçanërisht nga luftërat dhe nga një ekonomi që e vendos përfitimin mbi gjithçka; Rregullat për të ndihmuar në vlerësimin e fenomeneve të dyshimta të natyrës natyrore (17 maj 2024), që ndihmuan të zgjidhen raste të lidhura me këto ngjarje, përfshirë përvojën shpirtërore të Medjugorjes, që u përmend në Nota La Regina della Pace (19 shtator 2024); Nota Antiqua et nova, e zhvilluar në bashkëpunim me Dikasterin për Kulturën dhe Edukimin (28 janar 2025), e cila ofron një konsideratë të gjerë dhe të saktë mbi marrëdhënien mes inteligjencës artificiale dhe inteligjencës njerëzore; Nota doktrinore Mater Populi fidelis, mbi disa tituj marianë që lidhen me bashkëpunimin e Marisë në veprën e shpëtimit (4 nëntor 2025), që nxit devocionin popullor marian, duke thelluar bazat e tij biblike dhe teologjike, dhe ofron shpjegime të qarta dhe të rëndësishme për mariologjinë; dhe përfundimisht Nota doktrinore Una caro. Elogji e monogamisë, për vlerën e Martesës si një bashkim ekskluziv dhe përkatësi reciproke (25 nëntor 2025), që thellon në mënyrë origjinale unitetin e Martesës mes burrit dhe gruas.

Kjo punë ka për të sjellë, sigurisht, shumë për rritjen shpirtërore të popullit të shenjtë dhe besnik të Zotit. Në këtë periudhë të ndryshimeve të mëdha që po jetojmë, kjo ofron një fjalë të gatshme dhe të qartë nga Kisha, sidomos për shumë fenomene të reja që po shfaqen në historinë tonë. Po ashtu, ajo ofron orientime të vlefshme për Ipeshkvijtë për ushtrimin e veprimtarisë së tyre baritore, si dhe për teologët, në shërbimin e studimit dhe ungjillëzimit.

Vlerësoj veçanërisht që në këtë "Plenare" keni nisur një diskutim të frytshëm mbi temën e shpërndarjes së besimit, një temë shumë urgjente në kohën tonë. Nuk mund të injorojmë se, gjatë dekadave të fundit, ka ndodhur një ndarje në shpërndarjen e fesë së krishterë në popullin katolik dhe se, veçanërisht në kontekste të ungjillëzimit të hershëm, po rritet numri i atyre që nuk e perceptojnë më Ungjillin si një burim të rëndësishëm për jetën e tyre, sidomos në mesin e brezave të rinj.

Po ashtu, siç e theksova gjatë Koncistorit të fundit, ne «duam të jemi një Kishë që nuk shikon vetëm për veten, por që është misionare dhe ka një vështrim drejt të tjerëve». Kisha që shpall Ungjillin, sidomos përmes forcës së tërheqjes, siç kanë theksuar paraardhësit e mi Benedikti XVI dhe Françesku.

Një bazë e jetës së Trupit të Krishtit është dashuria e Atit, e zbuluar në Birin e bërë njeri, i pranishëm dhe që vepron në ne përmes dhuratës së Shpirtit Shenjt. Kështu që «nuk është Kisha që tërheq, por Krishti, dhe nëse një besimtar apo një komunitet kishtar tërheq, është për shkak se, përmes atij “kanali”, arrin energjia e jetës së Dashurisë që buron nga Zemra e Shpëtimtarit Jezu Krisht».

Dua të përmend edhe një shërbim tjetër të vlefshëm tuajin që e vlerësoj dhe që ju rekomandoj me kujdes: atë të pritjes dhe shoqërimit, me mirëkuptim dhe gjykim të drejtë, të Ipeshkvijve dhe Eprorëve të tjerë të thirrur për të trajtuar raste të krimeve të rezervuara për Dikasterin. Ky është një shërbim shumë delikat, ku është thelbësore të sigurohet që gjithmonë të respektohen kërkesat e drejtësisë, të vërtetës dhe të dashurisë.

Të dashur, dua të rinovoj falënderimin tim për çdo njëri prej jush për kontributin e vlefshëm që japin në jetën dhe veprën e Dikasterit dhe të Kishës së tërësishme, veçanërisht kur ky kontribut ofrohet në mënyrë të thjeshtë dhe të padukshme. Shenjë e mirënjohjes sime është bekimi apostolik që jap me zemër për ju të gjithë dhe për të dashurit tuaj.