ር.ሊ.ጳ ሊዮ ጦርነት በህይወት እና በሕዝብ ጤና ላይ ከባድ ጥቃት ሊያደርስ የሚችል ነገር ነው አሉ!

የዚህ ዝግጅት አቅራቢ መብራቱ ኃ/ጊዮርጊስ-ቫቲካን

በግጭቶች በተሞላ ዓለም ውስጥ፣ ሕይወትንና ጤናን ለማሳደግ ጊዜንና ሀብትን ማዋል አለብን፣ እንዲሁም የጋራ ጥቅምን ግንዛቤያችንን በማጠናከር ኢ-እኩልነትን መፍታት አለብን ሲሉ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ሊዮ ሰኞ የካቲት 09/2018 ዓ.ም አፅንዖት ሰጥተው ተናግረዋል።

ዛሬ “የሰው እጅ በህይወትና በሕዝብ ጤና ላይ ሊያደርስ የሚችለውን እጅግ ከባድ ጥቃት የሚያስከትል የሲቪል መዋቅሮችን የሚነኩ ጦርነቶች” እያጋጠሙን ነው ሲሉ በቫቲካን በጳጳሳዊው የህይወት አካዳሚ የጠቅላላ ጉባኤ ተሳታፊዎች ላይ ባደረጉት ንግግር ተናግረዋል።

“በግጭቶች በተሸፈነ ዓለም ውስጥ፣ የጦር መሳሪያዎችን እና ሌሎች ወታደራዊ መሳሪያዎችን በማምረት ረገድ ከፍተኛ ኢኮኖሚያዊ፣ ቴክኖሎጂያዊ እና ድርጅታዊ ሀብቶችን በሚፈጅ ዓለም፣ ጊዜን፣ ሰዎችን እና እውቀትን ሕይወትንና ጤናን ለመጠበቅ ማዋል ከዚህ የበለጠ አስፈላጊ ሆኖ አያውቅም” ሲሉ በአጽኖት ተናግረዋል።

የጳጳሳዊው የህይወት አካዳሚ የምልዓተ ጉባኤ ከየካቲት 09 እስከ የካቲት 10/2018 ዓ.ም በሮም ከተማ የተካሄደ ሲሆን “ለሁሉም የጤና እንክብካቤ፡ ዘላቂነት እና ፍትሃዊነት” በሚል መሪ ቃል ላይ ያተኩራል።

ጤና ለሁሉም ሰው በተመሳሳይ መንገድ ተደራሽ አልሆነም

ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ሊዮ ለዚህ ጭብጥ ያላቸውን አድናቆት ገልጸዋል። “ሕይወት እና ጤና ለሁሉም እኩል መሠረታዊ እሴቶች ናቸው ይባላል፣ ነገር ግን ይህ መግለጫ በተመሳሳይ ጊዜ እኩል አለመሆንን የሚወስኑትን መዋቅራዊ ምክንያቶች እና ፖሊሲዎች ችላ ካልን ግብዝነት ነው” ብለዋል።

“በተቃራኒው መግለጫዎች እና ሰንዶች ቢኖሩም፣ ሁሉም ህይወት እኩል አይከበርም፣ ጤናም ለሁሉም ሰው በተመሳሳይ መንገድ አይጠበቅም ወይም አይበረታታም” ሲሉ በቁጭት ተናግረዋል።

“ማህበረሰቦች እራሳቸውን የሚያገኟቸው ሁኔታዎች” በጤና እና በህይወት ጥራት አንፃር “የማህበራዊ እና የአካባቢ ፖሊሲዎች ውጤት ናቸው” ሲሉ አስረድተዋል፣ ይህም እንደ ገቢ፣ ትምህርት ወይም የሚኖርበት ሰፈር ያሉ ተለዋዋጮችን ይነካል ሲሉ አክለው ተናግረዋል።

“በተለያዩ አገሮች እና ማህበራዊ ቡድኖች ውስጥ ያለውን የህይወት ዘመን እና የጤና ጥራት ስንመለከት፣ ከፍተኛ የሆነ አለመመጣጠን እናገኛለን” ብለዋል።

አንድ ጤና እና እርስ በርስ መተሳሰር

ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳቱ በዚህ ረገድ “በሁሉም ሰው እና በእያንዳንዱ ግለሰብ ጤና መካከል ያለውን ግንኙነት” መገንዘብ አስፈላጊ መሆኑን አፅንዖት ሰጥተው የተናገሩ ሲሆን የኮቪድ-19 ወረርሽኝ ይህንን እውነታ እንዴት እንዳሳየ አክለው ገልጸዋል።

የእኛ ኃላፊነት “በሽታዎችን ለማከም እና ለጤና አጠባበቅ ፍትሃዊ ተደራሽነትን ለማረጋገጥ እርምጃዎችን በመውሰድ ላይ ብቻ ሳይሆን፣ ጤና እንዴት እንደሚነካ እና ውስብስብነታቸውን መመርመር እና መቋቋም እንደሚያስፈልጋቸው በተለያዩ ምክንያቶች እንዴት እንደሚበረታታ በመገንዘብ ላይም ጭምር ነው” ያሉት ቅዱስነታቸው፣ ይህንን እንደ “ህክምና፣ ፖለቲካ፣ ሥነ ምግባር፣ አስተዳደር እና ሌሎችም” ያሉ የተለያዩ ዘርፎች ሁሉን አቀፍ ጉዳዮችን ለመጋፈጥ እና መፍትሄ ለማግኘት አንድ ላይ መሰብሰብ ከሚያስፈልጋቸው ሕብር ጋር አነጻጽረውታል። ይህ ማለት ደግሞ “በአፋጣኝ ትርፍ ላይ ሳይሆን ለሁሉም ሰው በሚበጀው ነገር ላይ” ማተኮር ማለት እንደሆነም አክለው ገልጸዋል።

በዚህ የአስተሳሰብ መስመር በመቀጠል፣ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳቱ “የአካባቢ ገጽታን እና የተመጣጠነ እድገታቸውን የሚያስችሏቸውን የተለያዩ የህይወት ዓይነቶች እና የስነ-ምህዳር ምክንያቶች እርስ በርስ መተሳሰርን የሚያጎላ” የሚለውን “አንድ ጤና” ጽንሰ-ሀሳብ ማስተዋወቅ አስፈላጊ መሆኑን አጥብቀው ተናግረዋል።

“አንድ ጤና” “ለጤና ጉዳዮች ዓለም አቀፍ፣ ባለብዙ ዘርፍ እና የተቀናጀ አቀራረብ መሠረት ሊሆን ይችላል” ምክንያቱም “የሰው ልጅ ሕይወት ከሌሎች ፍጥረታት ውጪ ለመረዳት የማይቻል እና ዘላቂ ሊሆን የማይችል ነው” ሲሉ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳቱ ተናግረዋል።

በሕዝብ ጤና ረገድ፣ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ሊዮ ይህ ጽንሰ ሐሳብ “የጤና ጉዳዮችን በሁሉም ፖሊሲዎች (መጓጓዣ፣ መኖሪያ ቤት፣ ግብርና፣ ሥራ፣ ትምህርት ወዘተ) ውስጥ ማዋሃድን ይጠይቃል” ሲሉ አብራርተዋል።

ስለ የጋራ ጥቅም ያለንን ግንዛቤ ማጠናከር

ስለዚህ፣ ይህንን ጽንሰ ሐሳብ ለማስተዋወቅ፣ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳቱ “የጋራ ጥቅምን ግንዛቤያችንን እና ማስተዋወቃችንን ማጠናከር አለብን” ሲሉ አፅንዖት ሰጥተው የተናገሩ ሲሆን ስለዚህ በተወሰኑ የግል ወይም ለብሔራዊ ጥቅሞች እንዳይሸነፍ አደራ ብለዋል።

የጋራ ጥቅም “የቤተክርስቲያኗ ማህበራዊ ትምህርት መሠረታዊ መርሆዎች አንዱ” መሆኑን አክለውም የተናገሩት ቅዱስነታቸው “የሰዎች እና የኅብረተሰቡ አባላት መካከል ያለውን የቅርብ ግንኙነት በማሳደግ ላይ የተመሠረተ መሆኑን ካላወቅን ረቂቅ እና ተዛማጅነት የሌለው አስተሳሰብ ሆኖ የመቆየት አደጋ ተጋርጦብናል” ብለዋል።

ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳቱ ይህ “ቅልጥፍናን፣ አንድነትን እና ፍትህን” የሚያጣምር “ዴሞክራሲያዊ ባህል” ሊያድግ የሚችልበት መሠረት መሆኑን ጠቅሰው ሁሉም “አንድ ሰው ስለተቸገረ ወይም ስለታመመ ብቻ ሳይሆን ሁሉም የሰው ልጆች የተለመደ የሆነውን ተጋላጭነት ስለሚያጋጥመው እንደ ድጋፍ እና ቅርበት ያሉ የእንክብካቤ መሰረታዊ አመለካከቶችን እንደገና እንዲያገኝ ጥሪ አቅርበዋል።

በዚህ መንገድ ብቻ “በተገደበ ሀብት ዓለም ውስጥ እያንዳንዱን የጤና ፍላጎት ለማርካት እንዲሁም በሳይንስ ላይ ምንም ዓይነት የተሳሳተ መረጃ ወይም ጥርጣሬ ቢኖርም በሕክምና እና በጤና አጠባበቅ ባለሙያዎች ላይ ያለውን እምነት ወደነበረበት ለመመለስ የሚያስችል የበለጠ ውጤታማ እና ዘላቂ የጤና አጠባበቅ ስርዓቶችን ማዳበር እንችላለን” ብለዋል።

በዚህ ረገድ፣ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ሊዮ 14ኛ ግጭቶችን መከላከል እና ማንም ተዋናይ “በኃይል አስተሳሰብ” ከሌላው በላይ እንዳያሸንፍ ዓለም አቀፍ እና ባለብዙ ወገን ግንኙነቶችን ለማጠናከር ጥሪያቸውን በድጋሚ አቅርበዋል።

“ይህ ራዕይ በጤና ጥበቃ እና በማስተዋወቅ ላይ በተሰማሩ ከብሔራዊ ደረጃ በላይ የሆኑ ድርጅቶች በሚያደርጉት ትብብር እና ቅንጅት ይሠራል” ሲሉ ንግግራቸውን ደምድመዋል።