Caritas Polska: w 2025 r. pomoc otrzymało ponad 1,1 mln osób

W Polsce wsparcie trafiło do ponad 760 tys. osób, m.in. seniorów, dzieci, osób z niepełnosprawnościami, osób w kryzysie bezdomności oraz pacjentów placówek hospicyjnych i opieki długoterminowej. Wartość programów zagranicznych Caritas Polska przekroczyła 52 mln zł; objęto nimi ponad 370 tys. osób w ramach 76 projektów globalnych.

Sieć Caritas: 45 organizacji diecezjalnych, 70 tys. wolontariuszy

Tak szeroka skala działań była możliwa dzięki sieciowej strukturze Caritas, obejmującej Caritas Polska oraz 45 Caritas Diecezjalnych. Codzienną pracę organizacji koordynuje ponad 12 tys. pracowników wspieranych przez 70 tys. wolontariuszy. Caritas prowadzi w kraju ponad 1300 placówek stacjonarnych i 1200 punktów dystrybucji żywności.

„35 lat działalności pozwoliło nam na zdobycie ogromnego doświadczenia, ale też utwierdziło w przekonaniu, że jeśli chcemy pomagać skutecznie w tak dynamicznie zmieniającym się świecie, musimy stale przekształcać i udoskonalać nasze modele pomocy” – podkreśla dyrektor Caritas Polska, ks. Janusz Majda.

Jednym z kluczowych wyzwań 2025 r. była walka z ubóstwem żywnościowym połączona z przeciwdziałaniem marnotrawstwu. Według danych GUS blisko 2 mln osób w Polsce żyje w skrajnym ubóstwie. W ramach projektu „Spiżarnia Caritas” organizacja przekazała potrzebującym ponad 6 tys. ton żywności, a z różnych form pomocy żywnościowej skorzystało ponad 400 tys. podopiecznych. W ramach programu FEPŻ przekazano ponad 1,2 mln paczek żywnościowych.

W punktach pomocy doraźnej w Polsce pomoc otrzymało ponad 72 tys. potrzebujących. Caritas kontynuowała też działania związane z likwidacją skutków powodzi z września 2024 r. Program kart przedpłaconych na materiały budowlane dla rodzin to 14 mln zł, a z tego 12,55 mln zł trafiło bezpośrednio na odbudowę domów na terenach zalanych diecezji.

Seniorzy, dzieci, pacjenci i osoby w kryzysie bezdomności

Caritas rozwijała krajowe programy wsparcia skierowane do grup szczególnie narażonych na wykluczenie. Z dedykowanych placówek, w tym 69 klubów i świetlic seniora, skorzystało blisko 119 tys. osób starszych i doświadczających wykluczenia. Ponad 11 tys. seniorów objęto programem „Na codzienne zakupy”, w ramach którego otrzymali karty przedpłacone realizowane w sieci Biedronka. Wartość programu przekroczyła 25 mln zł.

W obszarze opieki długoterminowej, paliatywnej i rehabilitacyjnej sieć Caritas prowadziła m.in. 38 hospicjów domowych i 14 stacjonarnych. Hospicja stacjonarne Caritas przyjęły prawie 2,5 tys. pacjentów, a hospicja domowe objęły opieką 3807 osób w ich własnych domach. Organizacja podkreśla, że pokazuje to znaczenie zespołów wyjazdowych, które umożliwiają chorym spędzenie ostatnich chwil w gronie najbliższych.

Z infrastruktury 62 specjalistycznych ośrodków rehabilitacyjnych prowadzonych przez Caritas diecezjalne skorzystało w ciągu roku ponad 77 tys. pacjentów wymagających stałej terapii. W Polsce działa też 125 wypożyczalni sprzętu rehabilitacyjnego Caritas, w których dostępne są m.in. łóżka ortopedyczne, wózki i koncentratory tlenu. Z placówek dla osób z niepełnosprawnościami skorzystało blisko 83 tys. osób.

Pomoc kierowano również do osób w kryzysie bezdomności. Caritas prowadzi w Polsce m.in. 33 schroniska, 14 noclegowni i 23 łaźnie. W ramach zimowej akcji „Trochę ciepła dla bezdomnego” w samej Warszawie wydano m.in. 4,9 tys. litrów zupy oraz tysiące konserw.

Wsparciem objęto także dzieci i młodzież. Ponad 7,7 tys. najmłodszych korzystało z opieki w placówkach Caritas, m.in. świetlicach socjoterapeutycznych, żłobkach i szkołach. Programami stypendialnymi „Skrzydła” i „Dwa Talenty” objęto 1330 uczniów, a na kolonie organizowane przez Caritas wyjechało ponad 19 tys. dzieci.

Pomoc zagraniczna: działania w 34 krajach

W 2025 r. Caritas Polska zwiększyła skalę działań zagranicznych. Wartość programów realizowanych poza Polską przekroczyła 52 mln zł. Pomoc trafiła do ponad 370 tys. osób w ramach 76 projektów globalnych.

Organizacja wskazuje, że działania międzynarodowe były prowadzone w warunkach tzw. polikryzysu, czyli nakładających się konfliktów zbrojnych, zmian klimatycznych i zapaści gospodarczych. Według ekspertów na świecie trwa obecnie ponad 50 konfliktów zbrojnych. Caritas Polska prowadziła działania pomocowe równocześnie w 7 z 10 największych punktów zapalnych świata: Afganistanie, Jemenie, Syrii, Strefie Gazy, Ukrainie, Sudanie Południowym i Etiopii.

Caritas Polska podkreśla, że mimo ograniczania globalnych funduszy na Oficjalną Pomoc Rozwojową utrzymała swoje projekty dzięki wsparciu darczyńców indywidualnych, którzy pozostają głównym filarem działań organizacji za granicą.

W ubiegłym roku Caritas Polska, za pośrednictwem Caritas narodowych, prowadziła działania pomocowe i rozwojowe w 34 krajach na pięciu kontynentach. Wspierała też projekty polskich misjonarzy działających w lokalnych społecznościach w 15 krajach.

Bliski Wschód, Ukraina i Afryka

Caritas Polska prowadziła działania m.in. w Jemenie, Strefie Gazy, Syrii i Libanie. Na pomoc ofiarom konfliktów zbrojnych na Bliskim Wschodzie przeznaczyła 21,6 mln zł. We wrześniu 2025 r. uruchomiono specjalny projekt opieki medycznej i pomocy humanitarnej dla mieszkańców Strefy Gazy. Równolegle w Syrii i Libanie kontynuowano program „Rodzina Rodzinie” o łącznej wartości ponad 11,3 mln zł.

Eksperci Caritas zwracają uwagę, że model pomocy stopniowo się zmienia. Obok doraźnego wsparcia humanitarnego organizacja coraz mocniej stawia na budowanie odporności lokalnych społeczności oraz niezależności finansowej beneficjentów. Na tzw. włączenie ekonomiczne przeznaczono prawie 3 mln zł. Wsparcie objęło rzemiosło i mikrobiznesy 189 beneficjentów w skrajnie ubogich regionach świata.

Przykładem takiego podejścia jest uruchomiony na Zachodnim Brzegu Jordanu program wsparcia mikroprzedsiębiorstw i firm rodzinnych, który ma pomagać osobom dotkniętym konfliktami w odbudowie miejsc pracy i samodzielnym utrzymaniu rodzin. Na Ukrainie oraz w Etiopii jednym z kluczowych elementów działań Caritas była specjalistyczna pomoc psychologiczna dla osób doświadczających głębokiej traumy wojennej.

Wyzwania: finansowanie, samotność i kryzysy psychiczne

Z raportu Caritas Polska wynika, że nowoczesna pomoc humanitarna wymaga nie tylko finansowania, lecz także sprawnego zarządzania zasobami ludzkimi oraz współpracy z administracją publiczną i biznesem.

Organizacja wskazuje, że jednym z największych wyzwań w kolejnych latach będzie utrzymanie skali pomocy w warunkach rosnącego ubóstwa i mnożących się kryzysów. Caritas zwraca też uwagę na pogłębiające się problemy społeczne, w tym samotność, zmiany w strukturach rodzin oraz kryzysy psychiczne dotykające różnych grup społecznych, szczególnie dzieci i młodzież.

Pełna wersja raportu jest dostępna na stronie internetowej Caritas Polska https://raport25.caritas.pl/

Caritas Polska / s. Amata J. Nowaszewska CSFN