Biskupi greckokatoliccy apelują o pojednanie z Polakami

Ks. Łukasz Bankowski – Watykan

Pamięć o ofiarach i apel o pojednanie

W przesłaniu opublikowanym przed Dniem Pamięci Ofiar Zbrodni Wołyńskiej biskupi wyrazili współczucie i żal wobec rodzin, które utraciły swoich bliskich podczas tragicznych wydarzeń na Wołyniu.

„Łączymy się z wami w bólu i wyrażamy głęboki żal z powodu krwawych wydarzeń, które miały wówczas miejsce. Uważamy, że każda zbrodnia powinna zostać potępiona” – napisali hierarchowie.

Jednocześnie zaznaczyli, że potępienie powinno obejmować zarówno zbrodnie popełnione na Polakach, jak i te dokonane na Ukraińcach. Zaapelowali również do władz obu państw o umożliwienie odnalezienia wszystkich mogił, identyfikacji ofiar i zapewnienia im godnego pochówku, a historykom powierzyli zadanie rzetelnego wyjaśnienia okoliczności tych wydarzeń.

Jan Paweł II i droga przebaczenia

Hierarchowie przypomnieli, że Kościół od lat konsekwentnie buduje drogę polsko-ukraińskiego pojednania. Odwołali się do pielgrzymki św. Jana Pawła II do Ukrainy w 2001 roku oraz jego przesłania z okazji 60. rocznicy tragedii wołyńskiej, w którym Papież podkreślał, że „nie ma sprawiedliwości bez przebaczenia”. Wskazali również na kolejne wspólne inicjatywy Kościołów rzymskokatolickiego i greckokatolickiego, w tym list o wzajemnym przebaczeniu z 2005 roku oraz deklarację z 2013 roku.

Ostrzeżenie przed pogłębianiem podziałów

Biskupi zauważyli, że w ostatnich miesiącach przesłanie przebaczenia coraz trudniej przebija się do świadomości społecznej po obu stronach granicy. „Nie możemy poddawać się agresywnej narracji różnych osób, którym nie zależy na pojednaniu, tylko na rozdzieraniu dawnych ran” – napisali.

Hierarchowie podkreślili, że wyjaśnianie historycznych okoliczności nie może prowadzić do usprawiedliwiania sprawców ani samych zbrodni.

Podziękowanie dla Polaków

Na zakończenie przesłania biskupi wyrazili wdzięczność wszystkim Polakom, którzy po wybuchu pełnoskalowej wojny w Ukrainie otworzyli swoje domy dla uchodźców. Podziękowali także biskupom Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce za udostępnienie świątyń wspólnotom greckokatolickim.

Zapewnili również o modlitwie za wszystkie ofiary oraz ponowili apel o trwałe pojednanie między Polakami i Ukraińcami.

„Modlimy się także, aby wszelkie dobro, które do tej pory zrodziło się ze wzajemnego spotkania Polaków i Ukraińców, zwłaszcza na poziomie poszczególnych osób i rodzin, nadal trwało i przynosiło owoce w przyszłości” – napisali biskupi.

Apel kardynałów z Polski i Ukrainy obecnych na konsystorzu

Wspólny apel o pojednanie Polaków i Ukraińców wystosowali pod koniec czerwca kardynałowie z Polski i Ukrainy obecni na konsystorzu w Rzymie wraz ze zwierzchnikiem Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego. „Z bólem obserwujemy wzrost wzajemnego napięcia i odradzające się nastroje wrogości między Polakami a Ukraińcami” – napisali w przesłaniu. Za Leonem XIV wezwali do rozbrojenia języka, a za Janem Pawłem II do nawrócenia i nie schodzenia z drogi pojednania. Publikujemy pełną treść apelu.

„Pamięć przeszłości jest niesłychanie ważnym elementem tożsamości każdej ludzkiej wspólnoty” - napisali kardynałowie. „Za papieżem Franciszkiem chcemy jednak przypomnieć, że w codziennym życiu każdej osoby, podobnie jak każdego społeczeństwa istnieją jednak dwa rodzaje pamięci: dobra i zła, pozytywna i negatywna. Dobrą pamięcią jest ta, która (…) uwielbia Pana i Jego zbawcze dzieła. Pamięcią negatywną, jest natomiast ta, która spojrzenie umysłu i serca obsesyjnie koncentruje na złu, zwłaszcza popełnionym przez innych (Kraków, 27.07.2016).”

„Czujemy się zobowiązani, aby tej wspólnej drogi rozpoczętej z błogosławieństwem św. Jana Pawła II nie porzucić, ale ją cierpliwie i odważanie kontynuować. Zbyt wiele łączy nasze Narody, żebyśmy mogli pozwolić na zaprzepaszczenie wspólnego dziedzictwa" - napisali kardynałowie Mykoła Byczok CSsR, Konrad Krajewski, Grzegorz Ryś oraz Swiatosław Szewczuk, Arcybiskup Większy Kijowsko-Halicki UKGK.