Hiszpania: Caritas niesie pomoc poszkodowanym przez pożary
Patricia Ynestroza – Watykan
Pożary lasów, które objęły wspólnoty autonomiczne Madrytu, Kastylii i León oraz Kastylii-La Manchy, doprowadziły do jednego z największych kryzysów ostatnich lat w środkowej Hiszpanii. Tysiące osób musiały opuścić swoje domy, ewakuowano dziesiątki miejscowości, a skutki dla środowiska już dziś określane są jako bezprecedensowe, zwłaszcza w prowincji Ávila, gdzie ogień strawił obszary chronione i wielowiekowe lasy.
Podczas gdy strażacy nadal walczą z ogniem, Kościół i Caritas uruchomiły szeroką sieć pomocy i wsparcia dla osób ewakuowanych, towarzysząc im w sytuacji kryzysowej, która – jak podkreślają – potrwa jeszcze długo po ugaszeniu pożarów.
Schronienie w parafiach
W diecezji Getafe pomoc rozpoczęła się już w pierwszych godzinach kryzysu. Jak wyjaśnia jej rzecznik Álvaro de Juana, kapłani natychmiast otworzyli parafie, a nawet własne domy, aby przyjąć mieszkańców ewakuowanych z zagrożonych miejscowości.
Diecezja utrzymuje stały kontakt z władzami gmin oraz z kapłanami pozostającymi na miejscu. W miniony weekend biskup pomocniczy José María Avendaño odwiedził kilka ośrodków pomocy, w których przebywa około trzech tysięcy osób. Nie mogą oni wrócić do swoich domów, a część z nich straciła wszystko w wyniku pożaru.
Wolontariusze Caritas, wspólnie z obroną cywilną i służbami socjalnymi, rozdają potrzebującym żywność, odzież, środki pierwszej potrzeby oraz zapewniają zakwaterowanie. Kapłani natomiast oferują wsparcie duchowe, rozmowę i umożliwiają uczestnictwo we Mszy św. Niektórzy z nich sami stracili domy i mieszkają razem z pozostałymi ewakuowanymi. Jednak – jak podkreśla Caritas – coraz większym problemem staje się stan emocjonalny poszkodowanych.
„Są osoby, które czują, że straciły wszystko, ale są też takie, które starają się zachować nadzieję” – mówi De Juana. Wiele z nich to rodziny migrantów, od lat mieszkające w miejscowościach na południu Madrytu, które dziś nie wiedzą, kiedy będą mogły wrócić do swoich domów ani jaka przyszłość czeka ich dzieci.
Yago Aparicio, odpowiedzialny w Caritas za działania kryzysowe, podkreśla, że wiele rodzin było przekonanych, iż opuści dom najwyżej na dzień lub dwa. Tymczasem od niemal tygodnia żyją w niepewności, nie wiedząc, czy ich domy nadal stoją. Ta niepewność powoduje wysoki poziom lęku.
Kryzys o różnym przebiegu
Sytuacja rozwija się odmiennie w zależności od regionu. Aparicio wyjaśnia, że w niektórych miejscach pożar udało się już opanować, podczas gdy w innych ogień nadal pozostaje aktywny. Szacuje się, że we wspólnocie autonomicznej Madrytu ewakuowano od 1,9 tys. do 2,5 tys. osób, około tysiąca w prowincji Toledo i podobną liczbę w prowincji Ávila. Dane te stale się zmieniają, ponieważ część mieszkańców otrzymuje zgodę na powrót do domów. Większość znalazła schronienie u krewnych lub znajomych, jednak setki osób znajdujących się w trudnej sytuacji nadal przebywają w halach sportowych, centrach rekreacyjnych i innych obiektach przygotowanych przez władze.
Najbardziej niszczycielski pożar
Szczególnie dramatyczna sytuacja panuje w prowincji Ávila. Jak wyjaśnia Quintín García z Caritas diecezji Ávila, koordynator ds. sytuacji kryzysowych, pożar rozpoczął się w okolicach doliny Valle del Alberche, a następnie, wskutek zmiany kierunku wiatru, przeniósł się do doliny Valle del Tiétar. Ogień początkowo objął miejscowości El Barraco, El Tiemblo, Burgohondo, Navaluenga, Hoyo de Pinares i Cebreros, zmuszając do ewakuacji tysiące mieszkańców. Później dotarł także do miejscowości na południu prowincji, m.in. Mijares, Pedro Bernardo, Piedralaves, Casillas i Casavieja.
Trudne ukształtowanie terenu doliny Tiétar, silny wiatr i wysokie temperatury znacznie utrudniają akcję gaśniczą. „To największy pożar pod względem powierzchni w historii Hiszpanii” – podkreśla García, przypisując skalę katastrofy również skutkom zmian klimatu, które powodują coraz bardziej gwałtowne i trudniejsze do opanowania pożary.
Skutki dla środowiska są wyjątkowo poważne. Ogień dotarł do rezerwatu przyrody Valle de Iruelas – jednego z najważniejszych siedlisk sępa czarnego w Europie – oraz do zabytkowego kasztanowego lasu El Tiemblo, gdzie rosną drzewa liczące kilkaset lat. Choć nie odnotowano ofiar śmiertelnych, pożar spowodował znaczne straty materialne – zniszczone zostały domy, budynki gospodarcze i pojazdy.
Skoordynowana sieć pomocy
W prowincji Ávila pierwszych ewakuowanych skierowano do Pałacu Kongresowego Lienzo Norte, hali Carlos Sastre, a następnie do Krajowej Szkoły Policji, gdzie przygotowano około 1,1 tys. miejsc noclegowych w pokojach, aby zapewnić godne i lepiej zorganizowane warunki pobytu. Pozostali mieszkańcy znaleźli schronienie w halach sportowych w Arenas de San Pedro, Candeleda i Talavera de la Reina, natomiast osoby starsze z domów opieki zostały przeniesione do placówek w różnych prowincjach Kastylii i León.
Caritas diecezji Ávila koncentruje swoją pomoc na czterech obszarach: dostarczaniu środków higienicznych, wsparciu logistycznym w ośrodkach recepcyjnych, pomocy psychologicznej oraz organizowaniu zajęć dla dzieci z udziałem młodych wolontariuszy, aby złagodzić skutki psychiczne katastrofy.
Ponadto pracownicy i wolontariusze wspierają domy opieki, pomagając w prowadzeniu stołówek i odciążając personel. „Wysłuchanie drugiego człowieka jest dziś jedną z najważniejszych potrzeb – podkreśla García. – Ludzie potrzebują możliwości podzielenia się swoim bólem i wyrażenia niepewności, której doświadczają”.
Przygotowania do odbudowy
Choć najważniejszym zadaniem pozostaje pełne opanowanie pożaru, zarówno Caritas Hiszpanii, jak i diecezje dotknięte katastrofą już przygotowują się do kolejnego etapu działań. Przedstawiciele Caritas uczestniczą w spotkaniach koordynacyjnych z administracją publiczną, aby zaplanować pomoc na najbliższe miesiące, kiedy będzie można dokładnie oszacować szkody w domach, gospodarstwach rolnych, hodowlanych oraz przedsiębiorstwach związanych z turystyką.
W Ávili diecezja utrzymuje stały kontakt z proboszczami i dziekanami terenów dotkniętych pożarem, aby koordynować przyszłą pomoc finansową, towarzyszyć rodzinom oraz wspierać je w ubieganiu się o pomoc publiczną. Kościół od początku aktywnie włączył się w pomoc. Parafie, bractwa i grupy parafialne organizują zbiórki żywności, wody i artykułów pierwszej potrzeby. Seminarium diecezjalne pozostaje również do dyspozycji na wypadek konieczności zapewnienia kolejnych miejsc noclegowych.
Dla Caritas prawdziwe wyzwanie rozpocznie się jednak dopiero po zakończeniu stanu kryzysowego. Odbudowa będzie wymagała wielomiesięcznego towarzyszenia rodzinom, które utraciły swoje domy, wsparcia dla osób pozbawionych źródeł utrzymania oraz zapobiegania sytuacji, w której skutki ekonomiczne zmuszą wielu mieszkańców do ostatecznego opuszczenia swoich miejscowości. Oprócz zniszczeń spowodowanych przez ogień trzeba będzie zmierzyć się także z odbudową cennego dziedzictwa przyrodniczego, co może zająć dziesięciolecia.
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś ten artykuł. Jeśli chcesz być na bieżąco zapraszamy do zapisania się na newsletter klikając tutaj..
